Njė vend me shėndetėsi tė sėmurė – nuk mund tė pretendojė ta ketė popullin e shėndoshė!

 

Shėndetėsia kosovare ėshtė e sėmurė rėndė, ajo kėrkon masa tė menjėhershme, konkrete dhe tė plota pėr shėrimin e saj!

 

Shkruan: Sejdi Veseli

 

Shėndetėsia e Kosovės ėshtė e sėmur rėndė. Ajo ka nevojė emergjente pėr reformim tė plotė. Ky reformim do t’i ndihmonte asaj, sė pari pėr t’u shėruar njėherė e mirė nga plagėt e shumta qė iu shkaktuan nga pushtuesi serbo-ēetnik, hanuvorat unmikistanez dhe dylberėt e tyre shqipfolės, tė cilat sollėn atė deri te degjenerimi dhe degradimi, si nė aspektin profesional, ashtu dhe nė atė etik.

 

Jemi dėshmitarė, se pėrfundimi i luftės sė armatosur ēlirimtare, shėndetėsinė kosovare e gjeti nė njė gjendje tė rėndė, te plagosur pėr vdekje nga neomengelizmi serbo-ēetnik.

 

Nė shėndetėsinė kosovare nuk u bėnė as edhe njėra nga reformat, jo vetėm ato tė mirėfilltat por as edhe ato mė elementaret, te cilat i kane pritur gjate dhjete vjetėve te kaluara, qė prej pėrfundimit tė luftės, jo vetėm punėtorėt shėndetėsor por edhe qytetaret e Kosovės.  Ata kanė pritur sė koti tėrė kėto vite tė pasluftės, se nga legjislativi i Vendit do tė aprovoheshin ligje tė reja, tė pėrpiluara nga MSH, duke pas pėr bazė edhe kėrkesat e popullit, qė me ne fund kjo veprimtari shumė e rėndėsishme do tė rregullohej dhe zhvillohej sipas standardeve bashkėkohore evropiane, te pėrshtatura sipas kushteve vendore. U dėshmua nė vepėr, se ishin tė kota tė gjitha ato shpresa tė punėtorėve shėndetėsor, se pėr hir tė pėrvojės sė tyre tė pasur profesionale, do t’u jepej mundėsia nga pėrpiluesit dhe legjislativi qė tė merrnin pjese ne formulimin e kėtyre ligjeve.

 

Pėrballė kėtij realiteti, shumica e personelit mjekėsor tė Kosovės, ishte dhe mbetet e interesuar qė shėndetėsia jonė duhet t’u nėnshtrohet reformave rrėnjėsore, tė plota, tė menduara drejt dhe tė planėzuara mirė. Ngase ajo ėshtė e bindur, se kjo ėshtė rruga e vetme qė garanton shėrimin e plotė tė saj. Megjithatė duhet theksuar, se kėto reforma tė mirėfillta dhe rrėnjėsore, gėzojnė mbėshtetjen e plotė vetėm nga ajo shtresė e punėtorėve shėndetėsor e cila nuk ėshtė pjesė e vrapimit vampiresk pėr sigurimin e honorarėve tė majme, nėpėr universitete, institucione tė ndryshme private, nėpėr organizma ndėrkombėtare shėndetėsore tė cilat po e “ndihmojnė” Kosovėn pėr t’u pėrballur “me sukses” me probleme tė shumta dhe nėpėr komisione tė ndryshme, nė MSH dhe nė organizmat tjerė legjislativ e qeveritar.

 

Tė gjitha veprimet e bėra deri me sot, jo vetėm se nuk rezultojė me ndonjė reformė serioze, tė qėndrueshme dhe me ndikim nė shėrimin njėrės nga plagėt e shumta tė shėndetėsisė tonė, por pėrkundrazi ato ndikuan qė ajo tė pėsojė stėrkeqėje tė pėrgjithshme. Kjo stėrkeqėje po vazhdon edhe pas lindjes sė sloganit mashtrues “Bac u kry”.

 

Faktet flasin vetė, kjo gjendje nuk mund tė ndryshojė pėr tė mirė me fjalime boshe, tė pėrpiluara nga honorargjinj tė paguar mirė dhe me letėrnxirėje tė bazuara nė pėrkthimet shkel e shko, nga ueb-faqet e ndryshme, sidomos nga ato nė gjuhėn kroate, boshnjake, bile edhe serbe.

 

Pėr disa lexues tė kėtij shkrimi, ky konstatim do tė duket i ēuditshėm dhe i pa vend. Por ēka tė bėjmė, ky ėshtė realiteti jonė i hidhur. Pėr kėtė ka shumė argumente. Argumenti mė i qėndrueshėm dhe mė i mirė pėr t’i bindur edhe kundėrshtarėt mė idhnak tė kėtij shkrimi, gjendet lehtė. Ai ėshtė prezent nė tė gjitha institucionet shėndetėsore, veēanėrisht nė QKUK. Mjafton tė qėndrohet 2-3 orė nė pjesėn emergjente tė kėtij institucioni tė lartė tė mjekėsisė tonė dhe tė shihen nė vepėr:

-pėrpjekjet  maksimale tė profesionistėve tė shkėlqyeshėm pėr shpėtimin e jetėve tė pacientėve tė sjellė nga tė gjitha anėt e Truallit, tė tė gjitha moshave dhe gjinive;

-mungesa gati totale, si e mjeteve tė domosdoshme pėr diagnostikime emergjente ashtu dhe e barėrave tė domosdoshme-esenciale;

-humanizmin e shumicės sė kėtyre mantel-bardhėve, tė cilėt, ndodh tė japin edhe lekun e fundit pėr tė blerė barin e domosdoshėm pėr pacientin e tyre, ngase nuk i gjendet askush afėr nga familjarėt, tė cilėt zakonisht e blejnė gati terė terapinė pėr tė afėrmit e tyre...

 

Pėr ballė kėtij realiteti imponohet pyetja: Ēka tė bėhet pėr tejkalimin e kėsaj gjendjeje ngulfatėse pėr shėndetėsinė tonė?

Mbėshtetur nė bisedat e shumta qe kam pas me punėtorė shėndetėsor, kam guximin qė ta them publikisht, se pėrgjigja e vetme dhe pėrkatėse ėshtė REFORMIMI I PLOTĖ I SHĖNDETĖSISĖ TONĖ!!!

“Peshku prishet nė krye” – thotė populli.

 

Nisur nga kjo thėnie me porosi shumė tė qartė, pa u hamendur mund tė pėrfundohet, se njė reformim i plotė, i menduar drejt e mirė i shėndetėsisė tonė, as qė mund tė paramendohet se do tė dhe mund tė bėhet nga ata, tė cilėt me mos-punėn e tyre e thelluan pėrkeqėsimin e saj. Sidomos, nga ata tė cilėt shpenzojnė pa mėshirė lekėt e mbledhur nga taksapaguesit dhe nga donatorėt e jashtėm, siē ndodhi  me 26 maj 2009, pa u mėrzitur fare kur afro 200 metra larg vendit ku bėhej njėri prej ahengjeve, personelit tė angazhuar rreth pacientėve tė sėmurė nga ethet hemorragjike i mungonte pajisja pėrkatėse mbrojtėse, ndėrsa edhe pėr pacientėt e shtrirė nė emergjencė, si pasojė e mungesės sė barėrave, mjekėt detyroheshin tė kėrkonin nga familjarėt qė t’ua blinin barėrat tė afėrmve (edhe ato esencialet) dhe t’ua sillnin sa mė shpejt!  

 

Prishtinė, me 26 maj 2009