Decentralizimi në teori dhe praktikë

Shkruan: Ismajl Kurteshi

Hyrje

Synimi themelor i këtij shkrimi është prezantimi i aspektin teorik dhe rëndësia praktike si dhe anët pozitive dhe negative të procesit të decentalizimit në përgjithësi dhe në Kosovë në vëçanti. Arsyeja kryesore e ballafaqimit me aspektin shkencor dhe praktik të procesit të decentralizimit në këtë shkrim është inicimi i këtij procesi në Kosovë.

Interesimi rreth zhvillimit të këtij procesi në Kosovë është më i lartë se në vendet e tjera ku zhvillohet ky proces.

Arsyejet për këtë interesim të jashtëzakonshëm për procesin e decentralizimit në Kosovë janë:

-Statusi i pa definuar i Kosovës;

-Imponimi i procesit të decentralizimit nga faktori ndërkombëtar.

-Insistimi i Serbisë që ta imponojë një formë të caktuar të decentralizimit i cili ka në qendër të vëmendjes interesat e pjesëtarëve, të vetëm njërit komunitet – atij serb.

-Fakti që në Kosovë ende nuk ka ndodhur organizimi i mirëfillt i institucioneve qëndrore të vendit etj.

-Arsyet e lartëpërmendura kanë bërë që shqiptarët e Kosovës, decentralizimin ta përjetojnë si pengesë e jo si ndihmesë për organizimin dhe funksionimin efikas të organeve dhe institucioneve shtetërore në të gjitha nivelet.

Zanafilla e Decentralizimit

Decentralizimi filloi të implementohet për herë të parë në vitet e 50-ta dhe 60-ta të shekullit XX, kur administratat koloniale të Britanisë së Madhe dhe Francës i përgatitnin kolonit e tyre për pavarësi.

Sot në botë ka disa forma dhe shkallë të decentralizimit. Në vitin 2000 rreth 120 shtete nga gjithsej 192 shtete të botës ndërtonin forma dhe lloje të ndryshme të sistemit demokratike me shkallë të ndryshme të decentralizimit.

Definimi i Decentralizimit

Decentralizimi mund të definohet si transferim i përgjegjësive për planifikim, udhëheqje, ngritje të fondeve dhe alokimin e tyre nga qeveritë kombëtare dhe agjensitë e tyre në nivele më të ulta të pushtetit.

Efektet e Decentralizimit

Decentralizimi ka lindur si nevojë e delegimit të përgjegjësive nga niveli qendror në atë lokal. Bartja e këtyre përgjegjësive dhe kompetencave në të shumtën e rasteve ka ndikuar në:

rritjen e efikasitetit të pushtetit,

rritjen e shkallës së demokracisë,

shpërndarjen e përgjegjësive,

sjelljen e vendimmarrjes më afër qytetarëve.

Decentralizimi nuk jep efekte të njëjta në të gjitha rastet. Procesi i decentralizimit

shpesh ndikon në:

rritjen e byrokracisë,

rritjen e shpenzimeve për aparatin byrokratik si dhe

rritjen e mundësisë së zvarritjeve të punëve dhe keqpërdorimeve të ndryshme.

Llojet e Decentralizimit

Në praktikën e gjertanishme janë të njohura tri lloje të decentralizimit: decentralizimi politik,

decentralizimi administrativ dhe

decentralizimi fiskal.

Decentralizimi Politik

Decentralizimi Politik u referohet situatave në të cilat kompetencat dhe autoriteti politik transferohen nga pushteti qendror në nivele më të ulta të qeverisjes.

Qëllimi i decentralizimit politik është nivelizimi i kompetencave dhe përgjegjësive si dhe përcaktimi i qartë i përgjegjësive.

Në nivelin qëndror përgjegjësia politike është dydimensionale: Vertikale dhe horizontale. Përgjegjësia vërtikale, e shprehur përmes zgjedhjeve të lira, të cilat ua japin legjitimitetin pushtetit. Përgjegjësia horizontale e cila i referohet ndarjes së pushtetit në pushtet legjislativ, ekzekutiv dhe gjyqësor.

Decentralizimi Administrativ

Decentralizimi administrativ synon transferimin e autoritetit vendimmarrës, resurseve dhe përgjegjësive për një numër të caktuar të shërbimeve publike nga niveli qendror në nivele më të ulëta të qeverisjes, agjensive, përfaqësive etj.

Decentralizimi Fiskal

Decentralizimi fiskal është forma më gjithpërfshirëse dhe më e kalkulueshme e decentralizimit, dhe është drejtëpërdrejt e lidhur me buxhetin.

Decentralizimi fiskal ka të bëjë me ri-alokimin e mjeteve nga institucionet qëndrore në nivelet më të ulëta të pushtetit.

Format e decentralizimit:

Forma e Devoluimit, konsiderohet formë e decentralizimit politik, që nënkupton transferimin e plotë të përgjegjësive vendimmarrëse nga niveli qendror në nivelin e pushtetit lokal.

Forma e Dekoncentrimit, është formë e cila i bartë disa përgjegjësit nga institucionet qendrore në ato lokale.

Forma e Delegimit, i delegon përgjegjësitë dhe autoritetet në njësitë lokale të qeverisë ose në agjensitë e caktuara. Delegimi i kompetencave mund të jetë i afatizuar.

Forma e Devestmentit(heqjes së kompetencave), është formë e cila transferon planifikimin dhe përgjegjësitë administrative por edhe funksionet e tjera publike nga qeveria në institucionet joqevritare,vullnetare,apo private.

Përvojat botërore në lidhje me decentralizimin

Hulumtimet krahasuese ndërkombëtare kanë dëshmuar se rezultatet e decentralizimit varen kryesisht nga raportet politike midis institucioneve qendrore dhe atyre lokale.

Shpesh skemat e ngjashme të decentralizimit mund të japin rezultate krejtësisht të ndryshme.

Hulumtimet kanë dëshmuar se decentralizimi nuk është proces i thjeshtë i transformimit njëkahësh të pushtetit dhe i financave prej qendrës kah lokalitetet por

koordinim i punve në mes të pushtetit qendror dhe atij lokal.

Instituti i Studimeve Zhvillimore në Universitetin e Sussexit, i ka analizuar rezultatet e procesit të decentralizimit në 12 rastet të studiuara.

Përfundimi më i rëndësishëm i nxjerrë nga ky studim dëshmon se decentralizimi në disa vende si Bengali Perëndimor, Brazil etj. ka ndihmuar arritjen e sukseseve në zbutjen e varfërisë. Në arritjen e këtij suksesi ka ndikuar bashkëpunimi i ngusht i institucioneve qendrore me ato lokale.

Një shembull tjetër i suksesshëm i decentralizimit, në Ceara të Brazilit, ishte shënuar falë ri-organizimit të administratës së qeverive lokale.

Administrata e ri-organizuar: punonte në ekipe, qytetarët i kishte vendosur në qendër të vëmendjës, çdo gjë ishte transparente dhe publikoheshin të gjitha vrejtjet e qytetarëve.

Bazuar në analizat e institutit të lartëpërmendur, këto suksese janë arrtitur si rezultat i rritjes së numrit të pjesëmarrësve në vendimmarrje dhe të dinamikës tri kahore të bashkëpunimit në mes të qeverisë lokale, shoqërisë civile dhe qeverisë qendrore.

Aktualisht në Botë po hulumtohet:

Cili është kufirit në mes të asaj që mundet dhe asaj që nuk mundet të decenetralizohet?

Cilat janë përparësitë e qeverisjes së decentralizuar?

Si të rritet efikasiteti dhe transpareca e qeverive?

Cilat janë reformat e domosdoshme që i kërkon procesi i decentralizimit?

Si të rritet pjesëmarrja e qytetarëve në proceset zhvillimore?

Si të rritet pjesëmarrja e qytetarëve në vendimmarrje?

Si të rritet përgjegjësia e qeverisë ndaj qytetarëve?

Si rezultat i këtyre hulumtimeve del se:

a) Decentralizimi duhet të jetë proces fleksibil që lejon zhvillimin e dinamikave në nivelin qendror dhe lokal;

b) Për një proces të sukseshëm të decentralizimit nevojitet një pjesëmarrje e gjërë e institucioneve dhe e qytetarëve;

c) Funksionet e nivelit qendror, të rëndësishme për vendin, nuk duhet të decentralizohen;

d) Decentralizimi duhet të mbështetet financiarisht .

Cilat janë arsyet që i shtyn vendet e ndryshme ta aplikojnë procesin e decentralizimit?

-Vendet Perëndimore e kanë aplikuar decentralizimin sepse ky proces ua mundëson zvogëlimin e shpenzimeve për shërbimet publike;

-Vendet në zhvillim, decentralizimin e konsiderojnë formë më efikase të qeverisjes;

-Vendeve post-komuniste, decentralizimi u ndihmon të demokratizohen dhe aplikojnë ekoniminë e tregut;

-Vendeve afrikane decentralizimi u ndihmon të kalojnë nga monizmi në pluralizëm dhe ta zbusë varfërinë;

-Në vendet e decentralizuara aziatike - është fuqizuar shoqëria civile dhe individi, qeveritë lokale e kanë ndërruar formën e qeverisjes tradicionale.

-Në Amerikën Latine, decentralizimi ka ndikuar që diktaturat ushtarake të zëvendsohen me demokraci parlamentare.

ZANAFILLA E IDESË SË DECENTRALIZIMIT NË KOSOVË

Ideja e decentralizimit të administratës në Kosovë erdhi si rezultat i premtimit të Përfaqësuesit Special të Sekretarit të Përgjitshëm të OKB-së për Kosovën, z.Mihajl Shtajner dhënë komunitetit serb, si pjesë e planit të tij shtatë-pikësh që kishte për qëllim t'i nxiste serbët të marrin pjesë në zgjedhjet lokale të vitit 2002. Zoti Shtajner në atë rast pati ftuar Këshillin e Evropës për ta udhëhequr procesin e decentralizimit në Kosovë. Ftesës së zotit Shtajner, Këshilli i Evropës iu përgjigj në shkurt të vitit 2003 duke e dërguar në Kosovë misionin e ashtuquajtur „Këshilli i Evropës Misioni për Decentralizim në Kosovë ."

Misioni i Këshillit të Evropës i ka shqyrtuar këto opcione:

a)      Ruajtjen e numrit ekzistues të komunave dhe dhënien e përgjegjësive shtesë,

b)       Krijimin e komunave të reja në kuadër të atyre ekzistuese,

c)       Ndarjen e përgjegjësive dhe kompetencave vendimmarrëse midis niveleve komunale dhe atyre nënkomunale, përmes krijimit të këshillave lokale të zgjedhura në mënyrë demokratike,

d)       Krijimi i nivelit rajonal të qeverisjes dhe një numri të kufizuar të komunave të reja,

e)       Krijimi i niveleve rajonale të vetëqeverisjes të përqendruara në 5-7 qytetet më të mëdha të Kosovës.

f)         Krijimi i njësive nënkomunale në çdo fshat.

g)       Krijimi i rajoneve të reja dhe një niveli të ri nënkomunal.

Elemetet kryesore të propozuara nga Këshilli i Evropës për reforma janë:

-Krijimi i 280 njësive nënkomunale, nga të cilat:

-100 njësi nënkomunale me pushtet të deleguar special ,

-180 njësi nënkomunale të zakonshme .

Korniza për Reformimin e Vetëqeverisjes Lokale në Kosovë

Në bazë të kërkesës së adresuar përmes Deklaratës Presidenciale të Këshillit të Sigurimit, më 30 prill 2004, është themeluar grupi i Punës për Qeverisjen Lokale i bashkëkryesuar nga UNMIK-u dhe Institucionet e Përkohëshme të Vetëqeverisjes në Kosovë.

Çka synononte dokumenti kornizë i grupit të lartpermendur të punës?

Dokumenti kornizë synon qeverisje lokale më të mirë për të gjithë qytetarët e Kosovës përmes:

Transferimit të pushtetit nga qendra në komuna;

Përcaktimit të rregullave të qarta mbi ndarjen e kompetencave, në mes të pushtetit qendror dhe atij lokal;

Krijimit të një sistemi efikas të mbikqyrjes;.

Shqyrtimit të mundësisë së krijimit të komunave më të vogla;

Kushteve më të mira për pjesëmarrjen e qytetarëve në proceset demokratike;

Përmirësimit të strukturës së organeve komunale;

Forcimit të bashkëpunimit ndërkomunal me një kuadër të qartë ligjor.

Përkufizimi ligjor dhe kompetencat e komunave:

Komuna është njësi themelore e vetëqeverisjes në Kosovë e përbërë nga bashkësia e banorëve të një territori të caktuar me ligj.

Komunat në pajtim me ligjet e aplikushme mundë të:

Hartojnë planet hapsinore;

Nxjerrin rregullore për taksat lokale;

Nxjerrin rregullore për mënyrën e përdorimit të hapsirave publike;

Nxjerrin rregullore për rregullimin e trafikut;

Miratojnë statusin komunal;

Përcaktojnë prioritetet e zhvillimit të ekonomisë lokale;

Promovojnë zhvillimin ekonomik të komunës dhe bashkëpunimin me bizneset lokale;

Mbledhin taksat lokale të përcaktuara me ligjet në fuqi;

Identifkojnë interesat natyrore, historike dhe ambientore në territorin e komunës;

Identifikojnë monumentet me rëndësi historike, artistike, kulturore ose fetare dhe sigurojnë mbrojtjen e tyre;

Japin leje ndërtimi në përputhje me planet hapsinore;

Krijojnë dhe administrojnë struktura dhe banesa për mirëqenie sociale;

Ndërtojnë dhe administrojnë infrastrukturën publike;

Ndërtojnë dhe mirëmbajnë ndërtesat shkollore, objektet e shëndetësisë primare, parqet, objektet e kulturës, fushat e sportit, varrezat, krematoriumet etj.;

Themelojnë dhe mirëmbajnë shërbimin e zjarrëfikësve dhe mbështesin zhvillimin e aftësive tjera për raste emergjente;

Emërojnë dhe riemërojnë rrugë, sheshe, lagje etj.

Projekti i quajtur final i Qeverisë Kosumi për decentralizimin :

Në kuadër të Programit të Punës së Qeverisë së Kosovës për periudhën 2005-2007, në vitin 2005 planifikohej të punohet në zhvillimin e planit të detajizuar që mbulon të gjitha fazat e projektit, përfshirë edhe:

Kalimin gradual të kompetencave fiskale në komuna;

Përpilimin dhe miratimin e legjislacionit të ri dhe amandameteve sipas nevojës;

Fillimin e bartjes së kompetencave shtesë në të gjitha njësitë e vetëqeverisjes lokale;

Ndërtimin e kapaciteteve të duhura administarative;

Plani i punës i parapara për vitin 2005 ka dështuar pothuajse tërsisht, për shkak të

mungesës së vullnetit politik, improvizimeve të Qeverisë së Kosovës në vend të angazhimit

serioz për hartimin e një projekti të decentralizimit të mirfillt e sidomos për shkakë të

shantazhimit të palës serbe.

Sipas plani të lartpërmendur gjatë vitit 2006 duhet të kryhen të gjitha

punëtlegjislative.

Kurse në vitin 2007 duhet të kryhen të gjitha përgatitjet për zbatimin e plotë të reformës.  

Sipas këtij projekti decentralizimit duhet t'i paraprijnë miratimi i këtyre ligjeve:

Ligji për vetëqeverisje lokale,

Ligji për zgjedhjet lokale,

Ligji për financat lokale,

Ligji për referendumet lokale,

Ligji për gatishmërinë emergjente etj..

Rëndësia e procesit të decentralizimit, motivet e ndryshme të inicimit të këtij procesi, kontesti kohor, shanset dhe rreziqet që ia ofron në këtë moment procesi i decentralizimit Kosovës, ka zgjuar kureshtjen jo vetëm të institucioneve por edhe të individëve që të merren me këtë çështje dhe të mundohen ta japin kontributin e tyre përmes: Shkrimeve në gazeta, organizimit të debateve, hartimit të projekteve etj.. Këtu po i permendim vetëm disa nga këto projekte:

Projekt propozimi i Ramë Bujës për decentralizim

Propozimin e z. Bujës e karakterizon trishkallshmëria e pushtetit në Kosovë:

Niveli qendror, në të cilin vepron Qeveria e Kosovës dhe institucionet tjera qendrore;

Në nivelin e dytë parashihet të themelohen tetë prefektura;

Në nivelin e tretë prashihet të funksionojnë dyzetëeshtatë komuna.

Projekti i zotit Buja parasheh themelimin e rreth katërqind njësive nënkomunale(bashkësive), kompetencat e të cilave do të përcaktohen me ligj ashtu si do të përcaktohen kompetencat e komunave dhe të prefekturave.

Propozimi bazë i Nexhat Dacit

Përmes këtij propozimi synohet ndarje e re administrativo-territoriale pas së cilës do të përcaktohet niveli i pushtetit, përgjegjësitë dhe obligimet si dhe struktura dhe zgjedhja e organeve të pushtetit. Kosova parashihet t'i ketë rreth shtatëdhjetë komuna dhe shtatë qytete.

Plani "B" i Qeverisë Kosumi

Pas refuzimit të planin të lartëpërmendur të Qeverisë së Kosovës, nga Beogradi zyrtar dhe përfaqësuesit e minoritetit serb që jeton në Kosovë. Qeveria Kosumi, nën presionin e faktorit ndërkombëtar, doli me planin e dytë brenda vitit 2005. Ky plan i njohur si plani „B". ndryshe nga plani i parë lejon krijimin e pilot komunave të reja në më shumë se një zonë katastrale, edhe pse ky plan ishte pranuar nga UNMIKU-u, nuk është pranuar nga komuniteti serb.

Platforma për Pushtetin Lokal në Kosovë

Në janar të vitit 2006 Grupi Politik i themeluar nga Ekipi Negociator e ka hartuar Platformën për Pushtetin Lokal në Kosovë. Kjo platformë, nëse aprovohet nga Ekipi Negociator pritet të jetë objekt i bisedimeve të paralajmëruara në Vjenë.

Projektet serbe për decentralizimin , gjegjësisht ndarjen e Kosovës:

Janë të njohura projektet e Grashaninit,Qubrilloviqit, Andriqit etj.. Të cilat kishin për qëllim dëbimin e shqiptarëve nga Kosova

Projektet serbe për dëbimin e shqiptarëve ose ndarjen e Kosovës filluan të hartohen menjëherë pas pushtimit të saj në fillim të shekullit XX dhe vazhdoi deri në fund të tij.

Që nga mesi i viteve 90-ta, kur filloi shthurja e ish-Jugosllavisë, ndarja e Kosovës është bërë qëllimi parësor i politikës serbe, në të cilin punohet intensivisht edhe në këtë moment. Vlen të përmenden planet e Akademisë serbe, akademikëve: Dobrica Çosiqit, Branimir Krstiqit, Aleksandër Despiqit, Stavan Majesterov, Dushan Batkoviq, Institutit për studime gjeopolitike në Beograd etj.

Plani i Zoran Gjingjiqit

Ish kryeminstri serb Zoran Gjingjiq e kishte të përpunuar strategjinë për ndarjen e Kosovës, në rast se Kosova do të shkonte drejtë pavarësisë. Ai kishte propozuar:

Ndarje territoriale;

Garanci efikase për serbët që mbesin nën pjesën shqiptare;

Status të veqantë të objekteve fetare.

Plani i Boris Tadiqit

Parasheh formimin e entitetit serb në komunat e tashme multietnike, por me shumicë të qartë serbe dhe ato që do të formohen. Këtyre komunave do të ju garantoheshin lidhje të drejtëpërdrejta me Beogradin. Serbët do të kishin të drejtën në policinë lokale e jurispodencë si dhe në vetadministrimin lokal

Vendimet e Kuvendit të Kosovës, janë valide nëse për to voton edhe shumica e deputetëve serbë.

Pjesë e etnitetit serb do të ishin edhe qendrat më të rëndësishme të besimit ortodoks në Kosovë.

Plani i Qeverisë serbe për decentralizimin e Kosovës

Plani i Qeverisë serbe për Kosovën-"më shumë se autonomi, më pak se pavarësi", parasheh autonomi për serbët e Kosovës në kuadër të Kosovës, ndërsa për Kosovën autonomi në kuadër të Unionit Serbi dhe Mal i Zi. Formimin e pesë rajoneve, me të drejta e kompetenca në pushtetin legjislativ, ekzekutiv e gjyqësor dhe me autonomi territoriale. Me polici, mbrojtje civile, jurisprudencë, arsim, shëndetësi, politik sociale, kultur dhe mediume.

Nga ky përshkrim i shkurtër i projekteve serbe kuptohet se e përbashkëta e të gjitha projekteve serbe është ndarja e Kosovës dhe jo rregullimi i saj i brendshëm. Ky fakt, si dhe fakti që decentralizimi është çështje e brendshme e Kosovës, janë arsyje të forta për palën shqiptare që të mos pranojë ta diskutojë çështjen e decentralizimit me Serbinë.

Rekomandimet e faktorit ndërkombëtar për decentralizimin në Kosovë

  Qëndrimin e faktorit ndërkombëtar më së miri e ilustrojnë qëndrimet e prezantuara në vazhdim:

Në raportin e të dërguarit special të OKB-ës, z. Kai Eide,ndër të tjerat thuhet:

Në pikën 58:"Për të realizuar një kthim të qëndrueshëm dhe komunitete të qëndrueshme minoritare do të nevojitet procesi i decentralizimit.

Kurse në pikën 60, z. Eide vazhdon: "Decentralizimi tani duhet të shqyrtohet seriozisht në një kornizë më të gjerë duke quar në decentralizim të pushtetit dhe rritje të kompetencave në nivel lokal. Kjo kornizë do të mund të përfshinte një numër komunash të reja dhe në veçanti në ato pjesë ku serbët e Kosovës do të kishin shumicën e theksuar. Kjo mund të parashikonte kompetenca të shtuara në sferën si ajo e policisë, drejtësisë, arsimit, kulturës, mediave, ekonomise, duke përfshire edhe emërimin e zyrtarëve kyç.

Do të mund të lejonte poashtu lidhje horizontale midis komunave me shumicë serbe. Mund të shqyrtohen edhe modalitete për lidhje të posaqme me Beogradin, pa i dhënë Beogradit autoritet mbi komunitete të tilla".

Kurse Drejtori i Iniciativës Ballkanike të Institutit Amerikan për Paqë z.Daniel Server, disa herë ka tërhequr vërejtjen se serbët në emër të decentralizimit po mundohen ta ndajnë Kosovën në baza etnike. Në lidhje me këtë z.Server ndër të tjerat ka thënë: "Ndarja në vija etnike nuk është zgjidhje për Kosovën…., ky nuk është parim në harmoni me standardet moderne të të drejtave të njeriut".

Z. Albert Rohan, ndihmës i z.Athissarit (OKB) ka thënë: "Është mëse e qartë se një sistem i arsyeshëm i decentralizimit do të jetë kërkesë thelbësore për zgjidhjen e statusit të Kosovës".

Nga qëndrimet e lartëpërmendura del se faktori ndërkombëtar është pro decentralizimit. Një pjesë e tij i përkrah kërkesat sërbe për decentralizim, që janë të motivuara politikisht, e realisht nuk kanë asgjë të bëjnë me decentralizimin. Pjesa tjetër tërheq vrejtjen se kërkesat serbe nuk kanë asgjë të përbashkët me decentralizimin dhe interesat e qytetarëve të Kosovës.

Rekomandimet e Kuvendit të Kosovës në lidhje me Decentralizimin

Duke pasë parasysh rëndësinë e këtij procesi për të ardhmen e vendit, Kuvendi i Kosovës ka nxjerrë dhe miratuar tridhjetë e katër rekomandime. Ja disa nga ato:

Reforma e pushtetit duhet të jetë një proces afatgjatë,

Reforma e pushtetit lokal duhet të ketë një bazë ligjore…,

Raportet midis nivelit qëndror dhe lokal duhet të definohen qartë.

Komuniteteve pakicë nuk duhet t'u ofrohet pushtet veto-je.

Të gjitha pilot-projekteve duhet t'u barten kompetenca të njëjta .

Policia nuk është kompetencë e përshtatshme për t'u bartur në nivelin lokal.

Riorganizimi territorial, duke përfshirë pilot-projektet, duhet të shtyhet pas statusit final.

Pilot-projektet nuk duhet të kenë lidhje territoriale me njëra-tjetrën.

Asnjë pilot-projekt nuk do të krijohet në vendet ku ekzistojnë strukturat paralele.

Riorganizimi territorial nuk duhet të bazohet mbi kriterin etnik.Vendimi definitiv mbi themelimin e komunave të reja duhet të mbështetet nga Kuvendi.

Riorganizimi territorial duhet të bazohet në ligj.

K onkluzionet

-Decentarlizimi është një proces kryesisht i dobishëm për zhvillimin e demokracisë dhe ngritjen e efikasitetit të qeverisjes lokale.

-Ky proces mund të sjellë edhe efekte të padëshirueshme si: uzurpimi i pushtetit, korrupcioni, pamundësia e realizimit të funkcioneve të caktuara etj..

-Marrëdhëniet në mes qeverisë qendrore dhe qeverive lokale nuk janë vetëm bartje e kompetencave, por ato janë shumë mw komplekse.

-Me rritjen e shkallës së decentralizimit rritet pjesëmarrja e komunitetit në vendimmarrje dhe efikasiteti i qeverisjes.

-Kushtetuta, ligjet dhe rregulloret duhet ta kodifikojnë formën e funksionimit të sistemit të decentralizuar.

-Ligjet dhe rregulloret duhet t'i përcaktojnë qartë përgjegjësitë e bartura politike në segmentet e caktuara qeverisëse.

-Funksionet vitale të vendit nuk duhet të decentralizohen

Decentralizimi në Kosovë

-Inicimi i decentralizimit në Kosovë ishte i motivuar politikisht.

-Serbët po angazhohen për autonomi territoriale, e cila nëse realizohet do të pasohej me ndarje tw Kosovws.

-Kjo që po insistohet të ndodhë, nga serbët dhe një pjesë e bashkësisë ndërkombëtare, nuk ka asgjë të përbashkët me decentralizimin.

-Kështu si po imponohet ky proces jo vetëm se nuk do ta ndihmoj organizimin më të mirë të pushtetit lokal dhe afrimin e shërbimeve tek qytetarët, por do ta pamundsojë funksionimin e shtetit të Kosoves si tërsi.

-Nuk duhet të lejohet që decentralizimi në Kosovë tw ndodhw si rezultat i presionit dhe të shfrytëzohet për ndarje territoriale në baza etnike.

-Kosovës dhe qytetarëve të saj i duhet një proces i decentralizimit i cili nuk do të jetë i bazuar në ndarje etnike, procesi duhet të jetë i pranueshëm për qytetarët e Kosovës, duhet të jetë një process funkcional që i përshtatet kushteve të Kosovës, një proces i cili do të jetë në shërbim të të gjithë qytetarëve të Kosovës.

-Projekti i decentralizimit duhet të jetë i studiuar mirë para se të fillohet implementimi i tij..

-Procesi i decentralizimit në Kosovë duhet të fillojë pas definimit të statusit të Kosovës.