Plagjiat apo spastrim ?

Shkruan : Arbër Thaqi    

Si një ndër stundetët e vjetër të Universistetit të Kosovës (tash Universiteti i Prishtinës), me një shqetësim të madh jam duke ndjekur zhvillimet më të reja të spastrimeve që po bëhen në këtë Universitet ndaj profesorëve kinse për shkakun e plagjiatit.

Duke ndjekur me keqardhjen më të madhe interpretimet e ndryshme të këtij fenomeni, mendoj se të gjitha këto akuza e sulme ndaj profesorëve " plagjiatë" nuk bëhen për padije por me qëllim që të vazhdojë ajo fushatë ndaj arsimit superior shqiptar të Kosovës që e ndërpreu lufta çlirimtare e Kosovës.

Në kohën kur isha student i këtij Universiteti, në byrotë komuniste të Jugosllavisë flitej kinse për plagjiaturë të profesorëve, dalje të kuadrove joprofesionale, fole e nacionalizmit dhe irredentizmit,… e "xhavahirë" të tjerë si këto që vetëm komunistët jugosllavë mund të fabrikonin terme të tilla për të njollosur punën e vyer të rinisë shqiptare të Kosovës që mbanin indexet e Universitetit, mësimdhënësve të këtij institucioni shkollor dhe atdhetar dhe përgjithësisht shpirtin arsimdashës të shqiptarëve. Dhe për "çudinë" më të madhe, këtyre "zejtarëve" që nuk përtonin që edhe me hekur e zjarr të sulmonin rininë shqiptare,  iu mbyllej goja sa herë që studentët apo mësimdhënësit shqiptarë ballafaqoheshin me kolegët e tyre nga Jugosllavia.

Shqetësimi im që e thashë në fillim përkon kryesisht duke menduar praktikat e komunistëve jugosllavë për të fyer e humbur prestigjin këtij Universiteti të madh dhe kuadrove që dalin dhe dolën nga ky institucion.

Në shkrimet e ndryshme kryesisht të gazetës Expres Universiteti i Prishtinës sulmohet se "rektorati duhej alarmuar se paska 250 doktorë shkencash në Universitet…" E quajnë madje edhe lajm ngjethës". "Shkencëtarët në UP jetojnë dhe vdesin me njëqind fjalë në fjalorin e tij", "UP është një shkollë e mesme", "Studentët e mirë që dalin prej UP janë autodidaktë" e të tilla thurje fjalish a ju nuk kujtojnë sulmet e KQ të LKJ dhe qarqeve tjera serbe në sulm ndaj popullit shqiptar duke shkelur më parë mbi Universitetin dhe arsimtarët. Madje nga një gazetar i RTK-së u bë debat mes rektorit dhe "plagjiatorëve" pa i vu përballë, me të vetmin qëllim që të fitojë para shikuesit rektori që së paku ka kryer shkollën për të folur dhe thurur mendime e fjali të bukura ndaj profesorëve të mjekësisë që gjuhën dhe fjalën e tyre e kanë veshin ku e vëjnë stetoskopin.

Rektori i Universitetit të Prishtinës, zoti Enver Hasani, më duket (dua te besoj) se pa dashje i është bërë shërbëtor i një fushate ndaj "çerdhes së nacionalizimit shqiptar". Duke njohur mirë personalitetin e tij mendoj se Enver Hasani nuk i ka borxh asgjë partive politike që i thanë "po" zgjedhjes së tij rektor, gjë që nuk e bënë me profesorin tonë të nderuar Arsim Bajrami. Enver Hasani duke folur për tekstet e historisë me një rast të thotë se "se LDK dhe kryetari i saj I.R. si edhe UCK-ja përmenden me shumë vlerësim dhe servilizëm… ", nuk më besohet se si mund të barazojë dy gjëra aq  të ndryshme për nga roli, sakrifica dhe qenia për të mohuar që të dyja bashkë me një çmim. Derisa i pari ishte më pak se një individ e dyta ishte dhe mbetet diçka e shenjtë për popullin tonë dhe se çka bëhet e çka mund të bëhet për historinë e saj të lavdishme, nuk mund të quhet servilizëm e as mentalitet komunist. Prandaj, ky tjetërsim i mendimit të E.Hasanit më jep të dyshoj për gjëra që nuk kam dyshuar më herët tek ai.

Me shkarkimin tuaj të dy profesorëve në Fakultetin e Mjekësisë ia morët një krah kësaj historie më të re – që me "servilizëm" do e quaj epoka e UCK-së.

* * *

Rektori i Universitetit të Prishtinës shkarkoi dy profesorë me përvojë më se 30 vjeçare, Sylejman Rexhepin e Ejup Pllanën dhe vuri barrierë mu tek kufiri shqiptaro-shqiptar për të ndaluar dy profesorët andej kufirit për dhënë mësim studentëve shqiptarë të Kosovës. A nuk u ndalua po në këtë mënyrë profesori Rexhep Mejdani dhe shokët e tij të tjerë në vitet 70-90. Atëherë arsyeja ishte tjetër. Këtë herë arsyeja është etiketa "plagjiaturë" në Fakultetin e Mjekësisë. Mes atëherë dhe sot qëllimi mbeti i njëjtë – studentët të mësojnë nga libra të huaja dhe kuadrot shqiptare të ulen poshtë e më poshtë. 

Duke mos njohur edhe aq mirë profesorin e parë, do të flas më shumë për profesorin recensent, Ejup Pllana, që ishte i dyti i shkarkuar. Si emër e kam dëgjuar për herë të parë në apelin e 215 intelektualëve shqiptarë që u vunë në mbrojtje të kushtetutës së Kosovës që me tanke përgatitej ta heqte Serbia. E njoha për më afër në kujdesin e tij për gjashtë ditë si mjek kujdestar në sallën "25 Maji" (tash "Një Tetori") duke na ndihmuar dhe dhënë ndihmën e parë studentëve që iu ishin bërë krah minatorëve të ngujuar në zgafellat e Trepçës. Nuk mund të përmend të tjera raste që dhanë ndihmën e tij në fitorën e Luftës Clirimtare të Kosovës sepse një faqe e gazetës nuk mund të përmbledh të gjitha këto veprimtari. Ai nuk ishte në Rambujë si këshilltar i delegacionit të UCK-së, por të jeni i sigurtë se kishte zënë edhe ai (apo edhe ata) shtegun e tij në luftë kundër okupatorit serb.

* * *

Lexuesi që mund të lexojë këta rreshta mund edhe të gjykojë se kam simpatinë për ta në shkakun e mendimit të tij politik duke harruar akuzën që ia "mveshën" anëtarët e komisionit të caktuar nga rektori. Prandaj, për t’i dalur hakësh lexuesit do të mirrem pak edhe me akuzën e rëndë që ç’nderon atë që nuk mund ta durojë ç’nderimin.

Libri universitar "Reumatologjia” me autorësinë e profesorit Sylejman Rexhepit është një libër dedikuar studentëve të mjekësisë. Kjo do të thotë se është fjala për një libër shkencor që qenka kopjuar nga një profesor i mjekësisë nga Gjermania. Thuhet nga Komisioni i Rektorit se 70% e librit qenka e kopjuar nga autori gjerman. Thuhet gjitashtu se në komision për verifikimin (etiketimin) si të tillë e përbënë gjuhëtarë të katedrës së Gjuhës Gjermane dhe kanë punuar dy ditë.

Për të filluar një shtjellim më të mirë kësaj çështje shtrojmë paraprakisht disa pyetje :

Sa për qind autori gjerman ka vjedhur shkencën e tjerëve për të bërë 100% shkencë të veten në librin e tij ? Me cilën libër kanë mësuar studentët shqiptarë para se të botohej ky libër nga profesori Rexhepi ? Çka është plagjiatura ? Si mund ta vlerësojnë gjuhëtarët plagjiat një vepër shkencore të lëmisë së mjekësisë ? Si mund të caktohet fati i një libri shkencor nga një grup që ka punuar vetëm dy ditë dhe nuk ka njohuritë e para themelore të mjekësisë ? A mundohet autori të fshehë referencën e tij për autorin gjerman ? Sa është e pranueshme që rektori të shkarkojë mësimdhënësit e Universitetit ?

* * *

Kur të flasim për plagjiaturë së pari duhet të bëhet dallimi i një vjedhje letrare, muzikore apo të ndonjë ideje personale të një autori të caktuar nga mbështetja e zbulimeve shkencore nga autorët ose grupi i autorëve. Duke qenë profesor Universiteti dhe njeri i shkencës Sylejman Rexhepi mund të shërbehet në zbulimet e Hipokratit, Plankut, Pasterit, Koh apo edhe figurave tjera të njohura të shkencës së mjekësisë. Po në këto zbulime është shërbyer edhe mjeku gjerman se ato janë bërë dhe bëhen ndoshta pa zbulimet e tij. Një fenomen apo një organ i caktuar i trupit të njeriut është 100% i njëjtë në mjekësinë e Kosovës sikurse ai në shtetet tjera të rruzullit. Anjshtajni zbuloi teorinë e relativitetit dhe të gjithë shkencëtarët tjerë përdorën teorinë e tij duke mos menduar kurrë se bëjnë plagjiat. Kjo nuk është shkencë e gjuhës gjermane por as e të ndrejtës ndërkombëtare.

Si mund të ndërrojë autori i një libri shkencor mbi 30% nga ai një shkencëtari gjerman i po të njëjtës lëmi ? Nuk bëhet dhe nuk ka kuptim kjo punë edhe nëse e kërkon rektori si kusht. Këtë nuk e bënë as autorët e librave me –viç që shërbyen deri vonë si libra bazë në Universitetin tonë.

Duke mos hyrë në çështjen e çmimit të librit, do kisha folur për ndihmesën që iu dha studentëve ky libër. Jam më se i bindur se secili student serioz e ka mirëpritur një libër të tillë. Duke qenë si student që pata vazhduar studimet në perëndim çdo herë kam mbajtur afër librin shqip po që se të ishte edhe një scriptë ose shënime të studimeve të mia në Prishtinë. Po edhe studenti shqiptar që do të studiojë në Gjermani Mjekësinë, Kirurgjinë, apo Reumatologjine të jeni të bindur se do ta mbajë afër librin e Sylejman Rexhepit dhe ajo do të jetë një bazë ku do të mbështet secili student para se të marrë librin e autorit gjerman apo të një tjetri. Dhe kjo nuk ka të bëjë me shkencën por me nënën tonë që na dha gjuhën amtare.

Duke parë kushtet e vështira të punës dhe sakrificave të mëdha të punonjësve shkencorë në Prishtinë, edhe nëse nuk mund t’i japim mirënjohje për një punë të tillë së paku mos t’i shajmë e t’i ofendojmë. Nëse rektori merr hap në mirënjohjen e mësimdhënesve të UP kjo inkurajon të gjithë mësimdhënësit dhe studentët. Por, nëse ai bën gjyqin, prokurorin apo policin na kujton rektorin e dhunshëm të UP që shkarkonte dhe emëronte si i plotëfuqishëm. Rektori duhet të mos harrojë se mësimdhënësi i UP merr së paku katër herë më pak të ardhura se një pastrues spitali në Gjermani.

Duke qenë rektor i zgjedhur me koncensus të partive politike nuk do të thotë të mos ketë edhe mendimin e vet politik apo edhe të ndryshojë siç bëri. Duke marrë pëlqimin e partive tjera që dikur i kishte opozitare nuk do të thotë se tash duhet të ketë opozitë mësimdhënësit që kanë apo ruajnë idenë e tyre orgjinale. Duke u bërë rektor nuk duhet konsideruar krahun çlirimtar si të rrezikshëm sepse ata që bënë një gjë të tillë patën dy milionë armiq në Kosovë. Si rektor siç e thashë në fillim nuk i ka borgj asgjë as LDK-së, as PDK-së e as atyre që ikën nga Kosova. I ka borgj gjeneratës së re që duhet arsimuar dhe edukuar për Kosovën.

Prandaj, fushata kundër punonjësve shkencorë dhe atyre arsimor në Kosovë, edhepse i veshur me akuzën plagjiaturë, ka marrë formën e një fushate spastrimi. Edhepse me shërbim të parullës plagjiaturë merr dimensionet e një forcimi të pozitave për qëllime personale nga përkrahës dhe servilë të udhëheqësve.

* * *

Rektorit i urojmë që të jetë mirë prej shëndeti, por supozojmë se do të ketë nevojën e një mjeku të mirë në Kosovë. A e merrni me mend se ku do të drejtohet për konsultë ? Tek ata që sot i quan plagjiatorë, që i quan vjedhës dhe i shkarkon nga detyra. Edhe Rektori Hasani e di e se Sylejman Rexhepi, Ejup Pllana apo Argjend Tafaj janë më specialistë në mjekësi se mëkëmbësit e zgjedhur të tij (tyre). Ai e di sikur krejt pacientët tjerë të Kosovës e Shqipërisë. Por këtë nuk e thotë sepse i duhet njëherë të kryejë misionin e tij të spastrimit për t’u ndjerë më rehat.  

4 shkurt 2007