KRENARIA E SHQIPTARISĖ
Shrkuan : Bedri Tahiri
Si
gjithmonė nėpėr deka
Pėr
Tropojėn fjalė tė arta
I
gjithė kombi tė uron
Ēmimi NOBEL
tė takon
(Isa Breēani) Tropoja.
Njė emėr lavdie e krenarie qė nėpėr shekuj e breza,
nderoi kombin e atdheun. Tropoja e besės, e burrėrisė, e traditės, e
trimėrisė, e kėngės dhe e bujarisė. Ajo ėshtė pjesė e Malėsisė sė Gjakovės ose
siē quhet ndryshe e Malėsisė sė Mirė dhe paraqet njė mrekulli tė veēantė nė
gjithė hapėsirėn shqiptare. Nė Tropojė jeton njė popull me zemėr tė pastėr, me
mendje tė kthjellėt, i shėndetshėm, i bukur, i buzėqeshur, i zgjuar,- konstaton
studiuesi i kėsaj treve, Ibrahim Kadri Malaj, nė librin e tij Tropoja nė
breza (Tiranė, 2003). Dhe, gjithė kėtė, ai e paraqet edhe pėrmes vargjeve:
Rreth e qark
Alpet e nalta
I rrinė si njė
kurorė
Nė mes tyre
Tropoja ime
Ngjan si ballkon
madhėshtor.
Ndėrkaq poeti i madh i Devollit, Dritėro Agolli, nė
njė vend thekson: Vetė Tropoja, me natyrėn dhe djemtė e vajzat e saj, ėshtė
poezi e vėrtetė!
Tropoja, me kryeqendrėn Bajram Curri e me 57 vendbanime, ku dominojnė katėr fise
kryesore; Gashi, Krasniqja, Bytyēi dhe Berisha, dha shumė burra tė pushkės e tė
mendjes. Kėshtu, mjafton tė pėrmendėn: Binak Alia e Haxhi Zeka, Mic Sokoli e
Ali Ibra, Zmajl Hyseni e Zmajl Mehmeti, Halil Brahimi e Rrustem Bajrami, Avdullah Hoxha e Qerim Delia, Sadri Luzha e
Col Delia, Shaban Binaku e Mushak Haxhia, Ali Rrustemi e Bajram Curri, Shpend
Balia e Hoxhė Dollapi, Shkurte Sherbeti e Cucė Avdylja, Bajram Rama e Ramė Sadria, Man Avdia e Sali
Mani
Kjo traditė atdhetarie kurrė nuk u shua nė kėto vatra
derėhapura e sofėrshtruara pėr miq e pėr dashamirė. Kjo mė sė miri u dėshmua nė
luftėn e fundit ēlirimtare, kur radhėve tė Ushtrisė Ēlirimtare tė Kosovės iu
bashkėngjitėn shumė tropojanė, ca prej tė cilėve ia falėn edhe jetėn lirisė sė
Kosovės, si: Arif Shpend Dautaj, Bylbyl Hazir Breēani, Qazim Hazir Dautaj, Ramiz
Ramė Memia, Tahir Ramė Memia, Fatmir Rexhep Hasandoēi, Hazir Avdyl Malaj,
Mehmet Ramė Dizdari, Hysen Mella,
Stėrnipi i Mic Sokolit
Nė mes Bujanit dhe Geghysenit, aty ku Valbona
mbretėreshė gurgullon hareshėm, shtrihet gjer e gjatė njė fshat i bukur me
emrin GRI. O Zot, ēfarė pasurish natyrore ka GRIA! Mjafton tė pėrmendet blloku
i pandarė i gėshtenjave (i lanė pėr bijat e martuara qė tė vjelin fruta), i
cili paraqet njė raritet nė gjithė vendin. Paskėtaj ka dy monumente
kulturore-natyrore: Blinin e Grisė dhe Gėshtenjėn e Bajram Currit. Banorėt e
Grisė janė pasardhės tė Hysen Vatės, vėlla i Gjon e Pap Vatės, nga tė cilėt
rrjedhin banorėt e Bujanit.
Oxhak i njohur i kėtij fisi tė madh tė Krasniqes qe
edhe dera SINANAJ, e krijuar dhjetė breza mė parė. Tjerrė hollė e hollė, filli
i kėsaj familjeje tė flaktė atdhetare tė shpjerė larg e larg nė rrėnjėt e
drurit gjenealogjik tė katundit Gri.
Babai i tij, Mala, u lind nė mal, rrugės, nė tė ikur
para barabarisė serbe, nė vitin 1916. Emrin e pati tė gatshėm, Mal. Ishte biri
i Halilit dhe i Shkurte Sadriut, bijės sė Mizės sė Mic Sokolit. Edhe pse djalė
hasreti, ai kurrė nuk i lėshoi armėt nga dora. Luftoi e luftoi, hiē pa u
ndalur, pėr ēlirimin e tė gjitha trojeve shqiptare, duke vajtur deri nė
Sanxhak. Me vrullin luftarak, menēurinė nė biseda dhe fjalėn e rėndė si guri,
Malė Halili do tė respektohej nė vitet e Luftės sė Dytė Botėrore, jo vetėm nė
fshatin Gri, por edhe me gjerė- shkruan Eugen Shehu.
Kėshtu, me vepra e jo me fjalė, i edukoi dhe i
frymėzoi edhe nėntė fėmijėt e
tij: Sahitin, Nijaziun, Canin. Rizanė, Agimin,
Tahirin, Skėnderin, Besnikun dhe Feriden.
Tahir Sinani erdhi nė kėtė botė, mė 25 maj 1964.
Mėsimet e para i mori nė vendlindje, nė Gri, ndėrsa tė mesmet, drejtimi i
agronomisė, nė qytetin pitoresk Bajram Curri. Ishte i zgjuar dhe shumė i
interesuar pėr historinė e tė parėve. Qysh si fėmijė, kur me babanė shėtiste
dhe kulloste bagėtinė nėpėr kodra e male, ku shihte ushtarė tė armatosur, duke
ruajtur kufirin midis vėllezėrish, nė shpirtin e tij njomėzak i pat lindur
ideja e rrafshimit tė atyre gurėve ndarės dhe e bashkimit tė trojeve etnike.
- Njė njeri, madje edhe njė komb, qė nuk e njeh
historinė e tij ėshtė i destinuar qė tė bėjė g
Duke u nisur nga tė gjitha kėto, djaloshi hafif, por
shtatlartė e me zemėr sa Majat e
Hekurta, qė herėt u pėrcaktua nė rrugėn e madhe tė lavdisė, nė rrugėn e babait,
i cili kishte lėnė edhe amanet qė, herdokur, nėse pėlcet lufta nė Kosovė,
ndonjėri nga djemtė e tij tė shkonte nė mbrojtje tė saj...
Pasi mbaroi shkollėn e mesme, Tahiri kishte vetėm njė
ėndėrr: ta studionte artin luftarak! Kėshtu, pasi u konsultua edhe me tė atin,
u regjistrua nė shkollėn ushtarake, nė Zall- Herr (qendėr stėrvitore nė veri tė
Tiranės), nė drejtimin e Mbrojtjes nga Armėt Kimike dhe Biologjike. Dhe, kur
ekziston dashuria, nuk mungon as suksesi. Ishte kadeti mė i mirė dhe mė i
suksesshmi i gjeneratės. Pas mbarimit tė vitit tė parė, nė shkresėn e tij
pėrcjellėse pėr nė vitin tjetėr, i shkruante: Studion dhe thellohet nė mėnyrė
tė veēantė nė ligjet e Artit tonė Ushtarak popullor. Ka marrėdhėnie shumė tė
mira me eprorėt dhe shokėt e vet. Pėrpiqet nė ēdo rast tė ndihmojė ndonjė
student tė dobėt.
Vėrtet, shumė shpejt arriti tė bėhej mjeshtėr i
pėrsosur i pėrdorimit tė tė gjitha llojeve tė armėve. Mė 1986, me sukses shumė
tė lartė, mbaron studimet ushtarake dhe menjėherė emėrohet instruktor i
stėrvitjeve nė Divizionin Ushtarak tė qytetit Bajram Curr. Ama, ai nuk
mjaftohej me kaq. Pėr ēdo ditė pėrparonte nė profesionin e tij qė e donte
shumė. Siē tregojnė kolegėt, ai ishte i rreptė, i ashpėr dhe i pėrpiktė, si
ushtarak, por i dashur, i sinqertė dhe i afėrt me ushtarėt, nė ēastet e lira.
Duke u bazuar nė talentin dhe aftėsitė e tij e emėrojnė Shef tė Sektorit pėr
Intervenime tė Shpejta.
Dhe, ngjarjet rridhnin rrokullimė. Edhe damllaja, mbledhur me vite e dekada,
shpėrtheu si vullkan i pashuar nė Kosovė. Ushtarakut sypatrembur, sakaq, iu
kujtua amaneti i tė atit dhe i gufoi zemra e tij e bardhė dėborė. Kontaktet me personalitetet e njohura tė
UĒK-sė, si me Azem Sylėn, Bislim Zyrapin, Agim Ēelajn, Xhelal Hjaden-TONI etj.
ia shtuan edhe mė ndjenjėn e
atdhedashurisė dhe tė luftės pėr lirinė e gjithmbarshme shqiptare. Kur plasi
lufta e hapur nė Kosovė, ai pa u hamendur, me tėrė qenien, u vu nė shėrbim tė
saj. Ah, sa me vullnet e me gėzim e priti emėrimin e tij si oficer nė Kampin e
Stėrvitjeve nė Tropojė!
Nė krye tė luftėtarėve tė lirisė
-Kosova nuk ka qenė kurrė e vetme nė luftėrat e saj
pėr tu vetėmbrojtur e pėr tė fituar mbi armiqtė. Kėshtu ngjau edhe nė luftėn e
fundit ēlirimtare. Tahir Sinani, i zhuritur e i pėrmalluar pėr vite, pėr tė
parė atė zonjė tė trojeve tė veta, por i mbushur me urrejtjen nga pasojat e
luftės e gjenocidit, do tė jetė nga tė parėt qė iu bashkėngjit radhėve tė
Ushtrisė Ēlirimtare tė Kosovės dhe shumė
shpejt do tė binte nė sy trimėria, kultura dhe pėrvoja e tij ushtarake
nė analizėn e Artit Ushtarak Shqiptar.
Nuk janė tė paktė eprorėt nė Zonėn II ushtarake dhe nė TMK qė ndjehen krenarė se
e kanė pasur Tahir Sinanin epror, mėsues dhe edukator,- konstaton Musli Matoshi
nė shkrimin Komandanti qė i dhuroi jetėn lirisė..
Ashtu ishte vėrtet. Pasi kishte ushtruar dhe
pėrgatitur mirė e mirė, shumė guerilasė dhe luftėtarė tė parė tė Ushtrisė
Ēlirimtare tė Kosovės, nė mesin e tyre edhe dėshmorėt: Agim Zeneli, Agush
Gjocaj, Ilir Konushevci (Komandant MĖRGIMI) etj. Tahir Sinani mėsyu kėndej,
ku i rrinte mendja e shpirti, drejt Kosovės, drejt zjarrit tė luftės, drejt
logut ku matej burrėria. I la tė gjitha mėnjanė, la edhe gruan, Shpresė
Osmanin, la edhe fėmijėt e dashur: djemtė Rugovėn (1993) e Rrezartin (1996) dhe
vajzėn Rrezarta (1997).
Ishte gjysma e vitit 1998, kur bashkė me trimat e
lirisė, ata qė vetė i kishte mėsuar e pėrgatitur, shaluan Pashtrikun krenar dhe
zbritėn nė Divjakė tė Kosovės martire. Madje, qė nė aksionin e parė, nė Qafėn e
Pagarushės, ku vetėm pėr mė pak se dy orė luftimesh, falė strategjisė sė tij,
do tė asgjėsohet njė bandė prej nėntėmbėdhjetė vetash, tė paramilitarėve serbė,
tė cilėt pėr disa ditė rresht i kishin terrorizuar banorėt e atyre anėve. Aty,
me vendim tė SHP tė UĒK-sė, ku edhe vetė ishte anėtar, i besohet detyra e
instruktorit tė Stėrvitjeve dhe ajo e komandimit tė Njėsisė Speciale Arbėri.
Efektivat e njėsitit special Arbėri po kryejnė detyra tė rrezikshme nė
prapavija tė armikut sa duke i ardhur nė ndihmė popullsisė civile tė
paarmatosur, aq edhe duke organizuar dhe kryer aksione tė befasishme, tė
shpejta, vdekjeprurėse pėr formacione serbe qė veprojnė tė shkėputur- thuhet
nė Informacionin e Ministrisė se Mbrojtjes- Tiranė, 19 qershor 1998.
Komandanti i komandantėve
Qendra Stėrvitore nė Divjakė shpejt u shndėrrua nė njė
Akademi tė vėrtetė ushtarake. Aty, tashmė, vepronin edhe oficerėt e tjerė tė
UĒK-sė: Bislim Zyrapi, Sali Veseli, Naim
Maloku etj. Madje, kushtrimit tė Tahir Sinanit iu kishin pėrgjigjur edhe shumė
oficerė shqiptarė, si: Adem Shehu,
Nėse ata qė e kanė lexuar romanin Mic Sokoli tė
Sulejman Krasniqit dhe kanė pasur ca mėdyshje nė rrėfimet pėr heroin, i cili nė
pikė tė dimrit pastrohej me dėborė, tashmė u bindėn nė vėrtetėsinė e tyre,
sepse, edhe stėrnipi i tij, Tahir Sinani, vepronte njėsoj. Ai, natėn e ditėn,
nė borė e nė shi, nė acar e nė tė ftohtė, ushtronte e ushtronte. Ushtarėt e
tij, nė fillim e kishin tė vėshtirė, por me kohė e kuptonin rėndėsinė e tyre
dhe korrnin suksese. Ai shumė shpejt u bė legjendė e gjallė, u bė komandant i
komandantėve. Pėr kėtė, mė sė miri ėshtė tua lėmė fjalėn atyre qė e kanė
njohur nga afėr:
- Mė 15 nėntor 1998, komandanti i Kompanisė sė
Berishės, Fadil Gashi, na njoftoi se nė Divjakė kishte mbėrritur njė oficer nga
Shqipėria dhe sė SHP i UĒK-sė nga tė gjitha Brigadat kishte kėrkuar ushtarėt mė
tė mirė e mė tė pėrgatitur fizikisht e moralisht qė tė lajmėroheshin atje, ku
do tė formohej Njėsia Speciale e Diversantėve Vėzhgues. Nė mesin e tyre mė
caktuan edhe mua. Atė e takuam para Sht
-Pos ligjėratave, ai me djemtė qė i ushtronte
organizonte edhe sulme tė suksesshme mbi pozicionet e armikut. Kėshtu nė
janarin e vitit 1999 u veprua nė Carralevė. Mė 8 janar tė atij viti u bė njė
tjetėr sulm nė Biroqė tė Therandės, ku pėsuan tre policė serbė: Dragan
Tomashoviqi nga Prokupla, Goran Boshkoviqi nga Brusi dhe Milosh Stevanoviqi nga
Bratovci.
Atė ditė u shkatėrrua edhe njė pizgauer dhe njė NIVA
pėrplot paramilitarė (shih edhe librin Feniksėt e lirisė 2, Prishtinė, 2002,
fq. 242). Ka qenė i suksesshėm edhe nė minimin e terrenit nė Zborc tė Shtimes,
ku me sytė e mi kam parė trupa tė copėtuar tė policėve serbė,- pėrfundon ai,
duke pėrkujtuar me mall e krenari eprorin e strategun e vet tė dashur...
Edhe Limon Thaēi nga rrethi i Malishevės ka fjalė tė
shkėlqyera pėr komandant Tahir Sinanin, me tė cilin ėshtė takuar qė nė ditėn e
tretė tė hyrjes sė tij nė Kosovė. Ishte trim modest qė nuk lavdėrohej kurrė pėr punėt e mėdha qė i bėnte. Me
trimėritė e tij bėnte mrekullira saqė u bė tmerr pėr armikun. Edhe pse ia
kishin caktuar njė veturė, ai rrallė e shfrytėzonte atė, shumicėn e punėve nė
terren i kryente nė kėmbė. Gjatė bombardimeve tė NATO-s, atij iu caktua njė
detyrė mjaft e rėndė; ta mbronte Zonėn Operative tė Pashtrikut, ku vepronin
krerėt e luftės dhe SHP i UĒK-sė si dhe njė popullatė me mbi njėqind mijė
banorė tė shtrirė qė nga Malet e Berishės, Gryka e Llapushnikut e deri nė Qafė
tė Duhles. Dhe ia doli mbanė.
Tė gjitha kėto e lartėsojnė figurėn e kėtij strategu
shumė tė njohur ku me respektin mė tė madh pėrkulem para veprės sė tij.
Refki Mazreku (VANDAMI) nga Malisheva rrėfen; Tahirin
e kam njohur qė nga nėntori i 98- sė. Ato ditė u ktheva nga Zvicrra, ku isha
pėr shėrim, sepse qeshė plagosur nė betejėn e 24 gushtit tė atij viti, tė
Bajraku i Luzhnicės, ku patėn rėnė heroikisht; komandant KUMANOVA (Ismet
Jashari), H
Atė kohė, Tahiri pėrgatiste Njėsitin diversanto-
vėzhgues, i cili numėronte
98 ushtarė. Unė isha zėvendėskomnadant dhe komandant
Togu. Aty pashė interesimin e njė ushtaraku tė shkėlqyer dhe virtytet e njė
njeriu, qė nė tė vėrtetė kishte ardhur me shpirt pėr ta ndihmuar luftėn e
UĒK-sė, i cili pėrveē moralit tė fortė tė punės kishte edhe pėrgatitjen
profesionale. Ishte aq i thjeshtė sa, nė shumė raste, na thoshte; ju qė keni
pėrvojė nė luftime direkte, duhet ti udhėheqni aksionet. Betejat dhe aksionet
e suksesshme tė udhėhequra prej tij janė tė panumėrta. Mjafton tė pėrmenden
disa, si ajo nė Biraēė, ku lanė kockat se paku 22 policė dhe paramilitarė
serbė, ajo te Pishat e Suharekės etj.
Qė nga maji i vitit 1999 Tahir Sinani ishte komandant
i gjashtė brigadave tė asaj ane dhe e ndihmoi shumė operacionin Shigjeta,
duke i hapur korridore tė lira pėr furnizim me armatim. Tahiri si komandant i
Zonės sė Pashtrikut dhe unė si komandant i Batalionit II gardist, nė
bashkėpunim me Brigadėn 124 Gani Paēarizi organizuam aksione dhe punuam nė
minimin e rrugėve Rogovė- Kushnin dhe Rogovė- Lubizhdė e Hasit, nė mėnyrė qė tė
pengonim lėvizjen e formacioneve tė armikut. Por, armiku ishte numėrikisht mė i
madhe dhe mė i armatosur, kėshtu qė disa herė ndėrmori ofensiva tė egra. Vlen
tė pėrmendet beteja e Celinės, e zhvilluar mė 26 e 27 maj 1999, ku u luftua fyt
mė fyt. Aty, vetė Tahiri, edhe pse si komandant i Zonės nuk duhej tė rrezikohej
aq shumė, me vullnetin dhe dėshirėn e tij pėr tė hapur rrugė, bėri heroizėm tė
pashoq. Dhe, them sinqerisht, duhej tė isha njė shkrimtar, siē thoshte Mihal
Grameno pėr betejėn e Mashkullores qė tė pėrshkruaj gjithė atė punė qė e bėri
Tahir Sinani pėr bashkimin e trojeve shqiptare..
Pos tjerash, ai ka merita tė mėdha edhe pėr suksesin e
operacionit tė planifikuar nga SHP i UĒK-sė me emrin e koduar Shigjeta nė
Pashtrik. Sipas planit tė kėtij operacioni parashihej qė lufta guerile e
deriatėhershme tė shndėrrohej nė njė luftė frontale pėrgjatė kufirit Kosovė-
Shqipėri. Faza e parė e kėtij operacioni ishte sulmi pėr hapjen e korridorit tė
Koshares, i cili u kurorėzua me sukses, ndėrsa faza e dytė parashihte luftėn e
rregullt nė frontin e Pashtrikut...(Eugen Shehu nė Lajmet com.).
Provat e vėshtira si instruktor i stėrvitjes sė
trupave dhe i kuadrove, si komandant i njėsitit special, si komandant i
Brigadės, ishin tė mjaftueshme pėr Sht
Pra, siē u pa dhe u vėrtetua mė vonė, aftėsia,
trimėria, vendosmėria dhe sy ēeltėsia e komandant Tahir Sinanit, bėnė qė tė mbesin tė parealizuara ėndrrat e
kriminelėve serbė; Sheshelit e
Ojdaniqit, pėr tė pirė kafe e pėr tė lozur futboll nė Malet e Berishės. Jo, ore
jo, se aty ishte Tahir Tropoja, i cili kishte urdhėruar preras: Me asnjė ēmim
qoftė edhe me ēmimin e jetės sė ushtarėve, serbėt nuk do ti lejojmė tė
depėrtojnė te popullata!
Tahir Kosova, me bashkėluftėtarėt e tij besnikė, mė 12
qershor 1999, hyn fitimtar nė Prizren.
Drejt luftėrave tė reja
Dhe, mė nė fund, edhe nė Kosovėn e gjymtuar, pas natės
njėqindvjeēare serbosllave, agoi ditė e bardhė. Pėrkundėr atyre qė nuk
pėrmbaheshin nga gėzimi, Tahir Kosova, siē e quanin tashti trimin tropojan,
ende nuk ishte i kėnaqur dhe fytyra e tij ishte e zymtuar.
- Shpirti im nuk qetėsohet pėrderisa edhe cepi mė i
skajshėm i trojeve shqiptare lėngon nėn thundrėn e huaj!
Kėshtu tha dhe, njė ditė, pasi u ēmall me anėtarėt e
familjes, mblodhi krahėt e dragoit e mori fluturim pėr nė Luginėn e
Preshevės...
Tė mos harrojmė se ky luftėtar i madh i lirisė, qė kur
ishte komandant i TMK-sė, nė Qendrėn e Stėrvitjes dhe tė Doktrinės nė Nashec,
nė nėntor tė vitit 1999, kishte vėnė lidhje me krerėt kryesorė tė UĒPMB-sė si
me Shefqet Musliun, Ridvan Qazimin (Lleshin), Jonuz Musliun etj. Pasi i mblodhi
edhe disa petritė, qė vetė i kishte pėrgatitur mė parė, iu pėrvesh betejave nė
Dobrasin, Konēul e nė Bujanoc. Edhe atje bėri nam dhe fitoi njė emėr tė ri:
Tahir Presheva!
Po kur u nėnshkrua Marrėveshja edhe pėr ēmobilizimin e
UĒPMB-sė, ēbėri Tahir burri?!
Ah, tė keqen vėllait, ai nuk honepsej dot nga rruga e
nderit. Fjala- fjalė e
besa- besė! Sėrish duhej vazhduar lufta. Ai punonte nė
TMK, nė Prishtinė, ndėrkaq banonte nė Prizren. Njė i afėrm i tij u pėrpoq tia
mbushte mendjen qė tė mos shkonte mė nė luftė, sepse mjaft kishte luftuar dhe
tash e tutje duhej tė kujdesej pėr familjen e pėr punėn, por kot. Ai iu kishte
pėrgjigjur me kėto fjalė: Si ēdo njeri
edhe unė kam dashuri dhe dhembshuri pėr fėmijėt dhe gruan, por dashuria pėr
liri tė shqiptarėve qė ua kanė mohuar pushtuesit serbosllavė ėshtė shumė mė e
madhe se ajo vetjake, prandaj unė nuk ndihem i qetė!
Dhe, sėrish u nis drejt fronteve tė reja tė luftės.
Kėsaj here nė radhėt e Ushtrisė Ēlirimtare Kombėtare. As atje, nė Luginėn e
Vardarit, nuk vajti i vetėm. Jo, jo, atė e ndiqnin pas bashkėluftėtarėt e
pandashėm, ata qė ua kishte mėsuar mirė artin luftarak...
Pėr ēudi, ku ishte Tahiri, ishte mirėsia, ishte
burrėria, ishte trimėria, ishte shqiptaria. Pas komandantit shkonin edhe
luftėtarėt e tij. Edhe ata tė Preshevės e tė Bujanocit kaptuan majat e Kor
-Fronti i luftės na ndau, ata shkuan nė Tanushė, ku do
ta kishin nderin tė ishin ushtarė nė Brigadėn 116, me komandant Tahir Sinanin,
kurse unė do tė qėndroja nė Shipkovicė me Brigadėn 112 Mujedin Aliu. Tė
gjithė ishin tė gėzuar se do tė hapej njė front i ri, ishin tė gėzuar se nė
krye tė tyre do ta kishin Komandant Tahirin. Disa e njihnin nga lufta nė
Kosovė, disa kishin dėgjuar pėr guximin dhe trimėrinė, kurs unė pėr herė tė
parė dėgjova tė flitej pėr Tahirin dhe pėr trimėritė e tij kur isha nė
Preshevė. Tregimet e shokėve pėr Tahir Sinanin krijuan tek unė figurėn e njė
legjende qė pas vrasjes aksidentale tė tij do tė shkruaj me dhimbje njė baladė-
shkruan nė ditarin e tij tė luftės (ende tė pabotuar) me titullin MESAZH,
komandant Detion Kor
Komandant
Tahiri
Si furtunė po vjen
Ngarkuar
me kėngė
Shkruar nė legjendė
....................................
Komandant Tahiri
Mbėshtjellė nė legjendė
Nė njė luftė shkon
Nga njė luftė vjen...
Ndėrkaq komandant VJOSA, kėtė legjendė tė trimėrisė
shqiptare e pėrshkruan
kėshtu: Tahiri ishte njė deti i thellė, shumė mė
shumė tė futeshe nė botėn e tij, aq mė shumė thesar gjeje.
-Krenohem qė kam qenė pjesėmarrės i luftės sė
lavdishme tė Kosovės. Gjithashtu jam krenar pėr shokėt e pushkės qė i pata nė
kėto dy lufta, ndėr tė cilėt edhe pjesėmarrėsin e tė tri luftėrave, ish-
Komandantin e Brigadės 116 pėr Zonėn e Gostivari, dėshmorin Tahir
Sinani-Tropoja, i cili gjatė njė fjalimi tė mbajtur para ushtarėve tė Brigadės,
deklaroi:
...Pas paradės qė do ta mbajmė nė Gostivarin e
ēliruar, kjo Brigadė do tė marshojė pėr ēlirimin e tokave tė tjera tė pa
ēliruara tė
Shqipėrisė,- thotė
nė fjalėn mbrojtėse nė Gjykatėn e faktit tė Tiranės, invalidi i Luftės
sė Kosovės, Taip Mustafai-Vardari, i cili bashkė me Gafurr Adilin- Valdet
Vardarin, kryetarin e FBKSH-sė, (Fronti pėr Bashkim Kombėtar Shqiptar, i
formuar mė 12 e 13 korrik 2002, nė Kuvendin Kombėtar, nė Pallatin e Kongreseve
tė Tiranės), u pranguan dhe u hodhėn nė Burgun e Tiranės!!! (Shih librin e Mr.
Gafurr Adilit Nėna mė lindi, Shqipėria mė rilindi, Tiranė, 2006).
Pra, Tahir Sinani- Tetova, komandanti i Brigadės 116
Xhemė Gostivari ishte largpamės qė nuk mund tia hidhte dot askush. Kur
qeveria shovene maqedonase, e shtyrė nga diplomacia amerikane, karshi
botės, bėri njė lloj amnistie pėr
luftėtarėt e UĒK-sė, zėri i tij kumboi mbi shkrepat e Sharrit plak: Vėllezėr,
ne skemi bėrė krime qė tė na gėzoi amnistia e Lubo Gjeorgjevskit. Njė shekull
kemi durua veē krimet e tyre nė shpinė. Tė mos i mbyllim sytė pėrpara kėsaj
paqeje tė rreme!.
Kėto fjalė tė tij profetike dolėn pa shkuar as dy ditė
tė plota.
Ushtria maqedonase, me tė gjitha mjetet luftarake,
sulmoi pozicionet e luftėtarėve tė lirisė. As Tahiri nuk qėndroi duarkryq, por
u pėrgjigj flakė pėr flakė...
Lotėt e Tanushės
Dhe, luftėrat e betejat vazhdonin.
Edhe korriku pėrcėllues po i numėronte ditėt. Ishte
data 29 korrik 2001.
Tahir Tetova, me trimat e trimėreshat, qė vdekjen e
shikon nė sy dhe i thoshin ku je, nuk do tė ndaleshin pa i ēliruar cep mė cep
trojet, ku bukės i thoshin bukė e ujit ujė. Atė ditė kishin ndarė mendje tė
bėnin minimin e territorit tė armikut. Dhe, ecnin me kėngė nė gojė, pėr tu
shndėrruar edhe vetė nė kėngė: Tahir Sinani- TETOVA, Hyrė Emini -MIRA, Brahim
Ademi (TT), Naser Ademi dhe Hisa Fazliu.
Dhe, po atė ditė, me dhembje e krenari, pėrzier tok,
trupat e atyre burrave tė mėdhenj tė kombit, u paqėtuan nė Kukėl- Zabel tė
Tanushės sė Gostivarit.
Tė shtėnat e nderit u pėrzien me krismat e lirisė qė
vazhdonin betejat...
Mė 24 maj tė vitit 2002, trupi i dėshmorit Tahir
Sinani rivarroset nė Varrezat e Dėshmorėve, nė Landovicė tė Prizrenit.
Rivarrimi i tij qe madhėshtor, asi ēfarė e meritonte trimi i paepur, i cili
luftoi pėr ēlirimin dhe bashkimin e tė gjitha trojeve shqiptare. Edhe
pjesėmarrėsit ishin nga tė gjitha trojet shqiptare, nga Drenica e nga Tropoja,
nga Anadrini e nga Presheva, nga Kumanova e nga Dukagjini, nga Llapi e nga
Tetova, nga Bujanoci e nga Gostivari.
Shembulli i tij do tė mbetet unikat dhe pėrherė do tė
jetė frymėzim pėr brezat e ardhmėrisė. Nė fund
ai u quajt Tahir Shqipnia, qė mė sė miri tregon synimin e tij
pėrfundimtar. I frymėzuar nga kjo, luftėtari dhe njėri prej themeltarėve tė
UĒK-sė, gjeneral major Rexhep Selimi do tė shkruajė:
Rruga jonė ka
Shokė ju mos u ndalni
Nėse
doni tmė kujtoni
Amanetin
mbani
Unė
jam veē njė ēlirimtar
Kėshtu
mdeshi liria
Mkanė pas thėnė Tahir Sinani
Jam Tahir Shqipnia!
Emri dhe vepra e
tij nuk harrohen pėr jetė tė jetėve. Pėr tė thuren vargje e kėndohen kėngė.
Kėnga del prej grykės sė pushkės,- thoshin dijetarėt drenicarė. Dhe, ky
atdhetar, ishte nė kėtė vazhdė, andaj tė gjithė e nderojnė dhe i kėndojnė. Por,
Tropoja e tij e dashur, kjo perlė e kėngės dhe valleve shqiptare, ėshtė
prijatare.
Nuredin Sadik
Lushaj, mėsues pensionist nga Gria, ka shkruar shumė vargje pėr trimin qė e
nderoi shqiptarinė, prej tė cilave shkėpusim:
Nzemrat tona Hero i gjallė
Nēdo betejė na prinė nė ballė
Shpirti yt si pėllumb i bardhė
Re
me nder pėr komb shqiptar
Flamur u ngrite nė Maqedoni
Je
rreze drite pėr L I R I .
Po Isa Breēani,
njeriu qė edhe vetė kontribuoi nė kufi, nė mallet e Shipshanit, nė detyrėn e
Radionėnlidhjes tė grupit operativ nė Brigadėn Bajram Curri, nė mbėshtetje tė
veprimeve tė UĒK-sė, e qė sot pesėqind e ca dėshmorėve u ka ngritur lapidarė nė
vargje? Pėr tė skemi ēka tė themi, ai ka bėrė shumė e shumė vargje pėr
krenarinė e Tropojės e tė gjithė shqiptarisė. Pa ditur ēka tė zgjedhim mė parė,
u pėrcaktuam pėr njė strofė tė kėngės mė tė re tė tij, kushtuar gjeneralit
Tahir Sinani, e cila vjen edhe si njė porosi qė duhet mbajtur vath nė vesh:
Amaneti i gjeneralit
Me sokolat e idealit
Mbet nTanushė tGostivarit
Pėr Flamur, bashkim kombėtar
Krahėt e shqipes mos me u
ndalė!
Pėr merita dhe
aftėsi tė jashtėzakonshme ushtarake dhe pėr kontributin e madh qė dha nė tė
gjitha luftėrat dhe betejat pėr ēlirimin e trojeve shqiptare, komandant Tahir
Sinani, ėshtė graduar, dekoruar dhe shpėrblyer nga shumė shoqata e institucione
shtetėrore e ushtarake.
Brigada 116 e
Ushtrisė Ēlirimtare Kombėtare, tė cilėn e kishte udhėhequr vetė me gradėn
gjeneralmajor, nė shenjė respekti, mori emrin TAHIR SINANI.
Sht
Akademia e
Mbrojtjes Hamėz Jashari i ka akorduar Dekoratė, ndėrsa Qendra e Stėrvitjes
dhe e Doktrinės nė Nashec i ka dhėnė Mirėnjohje.
Besėlidhja
Kombėtare Demokratike Shqiptare, me seli nė Manhaim i ka dhėnė Mirėnjohje.
Ushtria Ēlirimtare
pėr Preshevė, Medvegjė e Bujanoc, Brigada 112 Sherif
Januzi- Enver
Ramadani i ka dhenė Lėvdatė.
Sht
Mė 29 korrik 2003, nė
dyvjetorin e rėnies sė dėshmorit Tahir Sinani, Organizata Kombėtare Pėr
Dėshmorėt e Atdheut, nė Muzeun Historik Kombėtar, organizoi njė veprimtari
pėrkujtimore. Atė ditė, nė emėr tė Shoqatės TROPOJA, kryetari i saj, Adil
Neziri, familjes se tij ia dorėzoi ēertifikatėn Tahir Sinani- Nderi i Shoqatės
Tropoja dhe ka propozuar qė gjeneralit, i cili bėri tri luftėra pėr bashkimin e
trojeve shqiptare ti jepet titulli i lartė NDERI I KOMBIT.
Edhe mė ka
Mirėnjohje, Dekorata e Lėvdata, qoftė pėr dėshmorin, qoftė pėr familjen e tij,
por nuk ėshtė nevoja tė pėrmenden tė
gjitha. Mjaftojnė kėto, pėr ta ditur kush ishte ky luftėtar i madh i tė gjitha
Trojeve Etnike Shqiptare.
Pra, me kėto pak
fjalė, sepse kjo figurė madhore meriton shumė mė shumė, ky
ishte:
Tahir Sinani- TROPOJA!
Tahir Kosova!
Tahir Presheva!
Tahir Tetova!
Tahir Shqipnia!
Njė popull qė lind
tė tillė burra, kurrė nuk duhet tė frikohet nga zhbėrja!