Mėrgimi, ky burg i madh!...
Shkruan:
Unė jam hi, aty, ku dikur isha zjarr (Bajroni).
(Letėr shokut
Arianit, i dėnuar sikur unė, nga jeta mizore, -me burgun -mėrgim! )
I nderuar atdhetar, Arianit!
-Mė freskove mė kėto ide gjeniale, tė poetit
dhe mikut tonė tė madh, Bajronit dhe njėkohėsisht mė mallėngjeve shumė, -sepse;
vėrtetė, kėtej nė mėrgim, - ne, atdhetarėt, jemi hiret, -kurse, nė atdhe, ishim zjarret!...
-Por, ja kėshtu e paska jeta luftė, or vėlla;
-tė tjera qenkan dėshirat, objektivat, pėrpjekjet, e, nė tė tjera rrugė po na
detyron, po na shtrėngon tė
gjallėrojmė, timoni i jetės mizore!...
Vėllai ynė poet, Zeqir Duraku, kėndon idhshėm
dhe tmerrėsisht, klithė i revoltuar nė vargjet e tij melankolike:
"I zi, i zi, i zi, -s“ka mė i zi se
mėrgimi"!...
Epo, dikush thotė, se, -mė i zi ėshtė burgu!
Jo! Jo! Jo!
-Burgu,
e ka njė pėrcaktim kohe (e , ndofta edhe ajo kohė nuk
tė ngulfat , pra, nuk realizohet, sepse, ngjanė qė, njerėzit dalin edhe para
kohe nga burgjet, pėr rrethana tė ndryshme...), por, mėrgimi, nuk ka pėrcaktim
kohe, dhe, pėr mė tepėr, nuk ka pėrkushtim askush pėr ne, -tė burgosurit e burgut
tė madh -mėrgim!
Pastaj, nė burg je i dėnuar vetėm
personalisht, kurse, kėtej, larg atdheut, jemi familjarisht tė burgosur!...
Kėtej, jemi seriozisht, tmerrėsisht, tė
rrezikuar tė pėrparojmė drejt asimilimit!
Ne, po na ndjekė fati i shumė paraardhėsve
tanė, kudo nėpėr botė
si: shqiptarėt nė Turqi,
Itali, Egjipt, Siri, etj.
Me kėtė mėrgim-ziun ,
rėndė po na dėmtohet qenia jonė pellazgo- Iliriane-arbėrore - shqiptare!
Sikur tė ishim bashkė dhe me trojet tona
etnike tė bashkuara, prej
Kurse, -kėshtu siē jemi tani, pėrditė si hienat po na sulmojnė
armiqtė dhe miqtė e tyre nėpėr botė me teori tė reja moderne : tani, ata dhe shqipfolėsit tanė tė shitur kokė e kėmbė pėr interesa tė
tyre personale; po duan edhe tė na
tjetėrsojnė me komb tė ri "kosovar"....nuk ka mė ndjellje zie mė tė
madhe nė historinė tonė moderne....
Po duan deh tė na tjetėrsojnė me njė flamur
pėrēarės, qė gjithēka mund tė pasqyrojė, por kurrė dhe me asgjė, identitetin
tonė, shqiptar!
Po, a nuk ėshtė kjo histori zvarranikėsh,
tmerri i tmerreve; kur njė kombi i cenohet gjuha dhe flamuri!
-Por, kėtė, disa hallemėdhenj dhe pėr mė keq; disa trutharė, madje, nuk e dinė!
Shumė,
shkurtpamės kujtojnė, qė ne, "po flemė nė dafina!...
Se, kėtej nė vendet e huaja mike apo armike,
gjithēka po rrjedhė vetėm, mjaltė e sheqer!
Ne, -vėrtetė, kujtojnė disa se, po bėjmė jetė
mondane, jetė moderne, por, ata/ato, nuk dinė qė nė fakt ,
-ne po bėjmė njė jetė prej tė robėruarish!
Po, a nuk i kryejmė ne, punėt mė tė rėnda dhe
jashtė profesioneve tona, qė i kishim, nė vendet ku jetojmė?!
Merre me mend sa tragjike ėshtė fakti, kur,
njė intelektual me diplomė profesori apo doktori tė shkencave, detyrohet tė punojė , p.sh nė Amerikė, si sharraxhi, ose njė shok i tij
detyrohet tė punojė elektricist i thjeshtė apo saldues, apo, kur njė ish- mjeke
nė atdhe, detyrohet, tė punojė si pastruese, p.sh, nė Suedi?!
Kėto ditė e lexova nė shtyp njė shkrim qė,
vėrtetė mė la pėrshtypje, titulli qe pa ekuivok:Vendet e pasura po ua marrin
trurin, (inteligjencėn), vendeve tė varfra!
Ndėrsa, aty, sqarohej fort mirė kjo dukuri e
rėndė, pėr vendet e pazhvilluara!
Ndėrsa, unė kėtė titull, do ta deshifroja kėshtu:
Vendet e lira, po ua marrin trurin,
(inteligjencėn), vendeve tė robėruara!
Them kėshtu, sepse, -jo rrallėherė mė ka
ngjarė tė takojė nė punėn time, punėtorė krahu, qė nė vendet e tyre, kishin
qenė profesorė, mjekė, inxhinierė, e me tė tjera kualifikime tė larta
shkencore!...
Shqetėson fakti, qė edhe nė sferėn punėsimit, bėhen diskriminime dhe segregacione tė mėdha,kudo,
ndaj tė huajve; p.sh, nė Suedi, kam lexuar nė shtyp se mbi 3000 mjekė tė huaj,
janė larguar nga ky shtet, pėr tė kėrkuar punė gjetiu, kanė ikur nė Amerikė,
pėr tė kėrkuar punė!
Pėrkundėr, se kishin diploma dhe pėrvojė pune,
nuk pranoheshin dot nė fushėn e mjekėsisė.
Pra, detyrimi me punė nė burgun-mėrgim: tė
kujton kohėn kur dhe, nė burg, tė burgosurit/at, detyrohen tė punojnė punė tė
tjera, jashtė profesioneve tė tyre!
Pėr punėt me detyrim qė ngjajnė nė burg-
mėrgim: kujtoj kėtu, simbolin e rezistencės sonė kombėtare, shkrimtarin, Adem Demaēin, kur, nė burgjet serbe,
detyrohej tė punonte nė njė ofiēinė pėr mprehjen e lapsave dhe punė tė tjera,
atje nė Mitrovicėn e Sremit!
Kujtoj, gjithashtu dhe politikologun e madh,
vazhduesin dhe ideatorin e madh tė
ribashkimit kombėtar, akademik, Ukshin Hotin, kur, nė burgjet serbe, detyrohej
tė punonte si rrobaqepės; dhe, atje i maste rrugėt me penjtė dhe pjesėt e
kėmishėve, nė makinėn qepėse, se, sa km, qojnė nga Prishtina nė Nish apo nė
Washindon! Dhe, shembuj tė tillė kemi tė panumėrt!
-Po, a nuk jemi ne, nė ēdo hap tė pėrgjuar dhe
tė pėrbuzur dhe tė fyer nga vendasit me ide pro-fashiste?!
-A nuk po vriten kudo nėpėr botė, pa pikė
mėshire dhe shumė herė dhe , pa shkaqe tė arsyeshme,
tė rinj dhe a nuk po keqpėrdoren si mos mė keq, tė rejat refugjate?!
Shembullin mė tė qartė dhe mė tė keq, e kemi
fqinjin tonė jugor, Greqinė e cila e privilegjuar nga faktori evropian i
asimiloi me dhunė shqiptarėt e besimit ortodoks, kurse ata tė besimit myslimanė
i zhduku e i depėrtoi nė Turqi, Shqipėri e gjetiu; ....shpėtoi kush
shpėtoi...kjo me bekimin e shteteve "demokratike" evropiane... ..dhe tė dėnuar pėr t'u asimiluar! Ndėrsa, Italia, aspak nuk
mbetet prapa saj, nga sulmet e egra qė i ka bėrė dhe po i bėn, kundėr
shqiptarėve mėrgimtarė. Kujtoj kėtu, tragjedinė e Vlorės ,
kur me anijen luftarake Sibila u vranė afėrsisht, 100 shqiptarė, qė ia mėsynė
detit kobzi, drejt njė shteti me njė polici dhe ushtri tė pabesė , atėbotė, tė
drejtuar prej xhelatėsh.!...
Thonė or vėlla, Arianit, se : gjaku nuk bėhet
ujė -por, gjaku shqiptar as sot e mot, nuk u shpagua nga shovinistėt e
fashistėt e rinj italianė , sot e mot- ata, qė e kryen atė vrasje makabėr nuk e
morėn kurrė dėnimin e merituar!
Po a tė kujtohet or vėlla ,
pastaj, qė; sa e sa tė rinj po vriten pa
hezitim nga policia greke dhe sulmuesit rrugaēė, shovinistė dhe, ata kurrė deri sot nuk po dalin madje as
para gjyqeve, -tragjedi tė tilla kanė ngjarė veē nė kohėrat e tmerrshme tė
ekspansioneve dhe tė dyndjeve tė mėdha,
bizantine-romake! Se ē“mu kujtua tani ajo nxitje e zezė italiane: dikur , italianėt me prirje neofashiste thoshin: nėse e
shihni njė arbėresh dhe njė ujk nė rrugė, arbėreshin vrajeni e ujkun, jo!
Si duket , tani kjo
strategji ogurzezė, po zbatohet mbi shqiptarėt, nga lindja nė perėndim, dhe, pa
ngurrim!
...Dikur,
na trajtonin si njerėz me bishta, si popull i egėr, qė duhet ē farosur,
...e, tani, popull qė Ballkani dhe Evropa dhe mė gjerė, duhet tė bėjnė
eksperimente hibride , sikur qė bėhen ndaj shtazėve
dhe bimėve kur, na servilen ide tė biologėve, pėr njė komb multietnik, pa ēka, se Kosova
qenka me mbi 98% e banuar me shqiptarė?!
Po, a ka shembull mė injorues ndaj njė kombi,
dhe mė i keq se ky; nė botė?!...
Kėto janė tė mirat dhe shpėrblimet, qė , po na i dhuron dhe po na i njeh demokracia evropiane,
me zbulimin epokal tė edhe kėtij
shekulli mizor, me Paketėn e Ahtisarit,
nė cilėn i ka themelet , Kushtetuta e
pavarėsisė dhe sovraniteti i Kosovės. Me zbulimin e Kushtetutės
ahtisariane, pėr atė qė e sfiduam : shfarosjen dhe asimilimin, qė na bėheshin
nga fqinjėt sllavo-grekė, me civilizimin euro- ortodoks!
Kur jemi kėtu im vėlla ideali, Arianit!
Shtroj pyetjen pėr tė gjithė politikanėt e
Kosovės, pozitė dhe opozitė:
Pse, ju or, z. mendjendritur, nuk e themeluat njė Kushtetutė , e bazuar mbi
PROJEKTPROGRAMET E STRATEGJIVE GJITHĖKOMBĖTARE, e jetėgjate, qė vlojnė ndėr shekuj, nė
damarėt dhe mendjet e ndritura tė
shqiptarėve, si ato: tė Lidhjes sė Prizrenit, (L.SH.P), tė
Konferencės tė Bujanit, nė projektet e L.B.R.SH-sė, tė F.B.K.SH-sė, apo, nė projekt-udhė-rrėfimin
e ri, pėr ardhmėrinė gjithėkombėtare, tė Lėvizjes Vetėvendosje, e cilat,
bazohet nė tė drejtėn e VETĖVENDOSJES, sė popullit tonė, dhe, angazhohen, pėr RIBASHKIMIN E TIJ NĖ NJĖ
SHTET KOMBĖTAR?!
E ritheksoj faktin qė: hiē mė mirė gjendja nuk
qėndron kėtej pėrtej deteve nė shtetet perėndimore; ku, edhe pse, shtete me tradita tė madha demokratike, pėr
mė tepėr se 200 vjeēare, ēdo ditė e mė shumė, ato, po rrėshqasin nė akullnajat
siberiane, tė nxitjes sė urrejtjeve ndaj tė huajve, madje, nė Danimarkė tė rinj
flokėgjatė, pa hezitim netėve tė vona, kudo dhe pamėshirė, i vrasin tė huajt,
vetėm pse ata janė me ngjyrė!!! Ata, tė sėmurė rėndė, nga ksenofobia, -madje,
kanė dalė me sloganin e zi: "nė ēdo fundjavė- mbrėmje, vikendi), do tė
vrasim nga njė tė huaj"!
Mjerisht, jo rrallėherė, kjo thirrje fataliste
pėr jetė njerėzish , po zbatohet!...
Ne, po lexojmė nė shtyp dhe dimė, X raste, kur
janė vrarė tė huajt e pafajshėm dhe kurrė deri tani, askush nuk ka shkuar nė
pėrgjegjėsi morale as penale!
Dhe, kjo ka ngjarė; jo pse nė kėto vende nuk
sundon ligji, jo pse nė kėto vende nuk mund tė gjenden kriminelėt, por, pėr fat
tė keq; nė kėto vende ka hyrė ksenofobia
mbėshtjellė me idetė fashiste, kudo nė instancat shtetėrore
, ka elementė reaksionarė qė nuk i ndjekin aspak tė rinjtė e mitur,
kinse, tė llastuar!...
Pa harruar kėtu tė theksoj faktin, qė: shpesh
ka pasur dhe ka reagime tė njerėzve pėrparimtarė dhe nga kėto shtete dhe nga
organizata tė tyre qė i kanė tė qarta dhe tė pastra si loti situatat e rėnda qė
po kalojnė vendet e robėruara dhe tė kolonizuara , tė
cilat si pasojė kėsaj situate, po ngjajnė episodet masive tė popujve!
Fjala vjen, vetėm nga Iraku, nė Suedi, kanė
emigruar hiē mė pak se
60 .000
refugjatė!
Kėtu, suedezėt pyesin: a mos jemi ne fajtorė
qė Amerika nxitė luftėra nė lindje dhe ne pastaj detyrohemi tė ballafaqohemi me
fluskun e madh tė refugjatėve?!- dhe, kėtė, e thonė, madje, hapur dhe me shumė
revoltė!
Krimet qė po bėhen mbi shqiptarėt mėrgimtarė ( e, nė veēanti ) nga vendet fqinje, janė tė tmerrshme!
-Kjo, ėshtė njėra ana e zezė e medaljes; po , ana tjetėr ėshtė se: -kurrė deri sot qeveria shqiptare
nuk protestoi ashpėr, as nuk i mori masat pėr mbrojtjen e qytetarėve tė vet,
ndaj atyre qė sa herė ka zgjedhje nė atdheun e tyre, udhėtojnė me kilometra tė
tėrė pėr t“i votuar udhėheqėsit e tyre tė preferuar, demokratė!...
Mirėpo, pushtetarėt e sotėm, nuk interesohen
pėr qytetarėt e tyre fatkeq; prej atyre i vjelin qindra e miliona lekė dhe
natyrisht, duke bėrė kėtė po kontribuojnė fuqishėm, pėr ngritjen e ekonomisė
shtetėrore dhe gjithėkombėtare!
-Dhe, fundi i fundit, kėta mosmirėnjohės, nuk
po kujdesen pėr ata, qė, kurdoherė dhe kudo nga ishin, e dhanė djersėn dhe
gjakun pėr ta bėrė Shqipėrinė Natyrale; tė lirė, tė pėrparuar dhe tė ribashkuar-
pra, bukėshkalėt nuk po interesohen, pėr pjesėt e trupit tė atdheut!!!
-Nė Kosovėn e pavarur dhe sovrane ku,
sot veprojnė tė lira bandat gjakatare
serbe, duke i djegur doganat kufitare dhe duke ngritur flamuj tė Serbisė, e
kryqe sllave nėpėr kodra, pėr t“i provokuar rėndė shqiptarėt, ėshtė e formuar,
Ministria pėr Kthim, e cila, gjatė kėtyre viteve tė pasluftės, i ka kthyer qindra familje serbėsh ardhacakė
, ish-kolonistė nė Kosovė, por, njė Ministri pėr Kthim , ende nuk ėshtė formuar
dhe, pėr ata qindra e miliona shqiptarėsh, qė emigruan nga dhuna dhe terrori
serbė, qė pėr mė tepėr se njė shekull?!!!
Prandaj, asnjė familje shqiptare, deri sot,
nuk ėshtė kthyer nga mėrgimi, me ndihmėn e qeverive qė shkojnė e vinė si stinėt
e viteve !...
Por, pa bėrė ndryshime pozitive, nė tė mirė tė
shqiptarėve, mėrgimtarė!
-Nga kjo del pyetja-klithmė: vallė, ku ėshtė
drejtėsia pėr njė komb tė lashtė dhe tė ri, si yni?!
A paska gjė mė tė tmerrshme se, kur kjo
drejtėsi shkelet ēdo ditė, madje , nga vetė pushtetarėt
shqiptarė!
Pse, kėtė nuk e bėjnė pushtetarėt tanė; nuk
duan apo janė tė hendikepuar dhe tė
nėnshtruar nga qarqe tė huaja mike?!
-Nga ato qarqe tė cilat nėn rrogoz po ua bėjnė
si mos mė keq, greminat Kosovės dhe viseve tė tjera shqiptare!
Ne, si shkak dhe pasojė tė pushteteve dhe tė
regjimeve tė jashtme dhe tė brendshme kriminale dhe korrupsioniste e fataliste,
-jemi duke hequr tė zitė e ullirit!
-Them kėshtu, pėr faktin qė: as pas kaq vitesh
tė pavarėsisė dhe sovranitetit tė Kosovės, ne, mėrgimtarėt, nuk po i
pėrjetojmė, gėzimet dhe hidhėrimet, natyrshėm nė atdhe?!
Jo! Ne, ato, nuk mundemi t“i pėrjetojmė
tej-skajshmėrisht, as ngrohtė, as ftohtė!...
Ne, vetėm i ndiejmė ato, por, sa keq, qė nuk i
shijojmė!...
Ato, janė frytet e shpirtit, ato, neve po na
mungojnė nėpėr vitet -shekuj!
-Njė trupi, kur shpirtit tė tij i mungojnė ,
dielli dhe vitaminat,-si mund tė jetė i shėndetshėm?!
Po, a nuk i dėnonin dikur regjimet kriminale,
tė perandorive tė mėdha, njerėzit atdhetarė me internime?!
-Po, si mos tė konstatojmė qė: a nuk janė dhe,
kėto regjime kriminale, dhe fatale qė popujt po i shfrytėzojnė dhe pastaj, po i
dėnojnė me rrugė-mėrgime, me rrugė pakrye?!...
I nderuar shok ideali, Arianit!
U zgjata ca, me kėtė letėr, por, mė lejo , nė
fund, tė pėrkujtojė dhe njė poezi qė e shkrova nė vitin 1993, i rėnduar keq,
nga malli pėr Shqipėrinė dhe kur nė familjen time, e kishim njė gėzim, ndėrsa,
unė me familjen time tė ngushtė, nuk kishim mundėsi tė shkonim atje!...
...Nga shpirti im i trazuar, shpėrtheu, si
rėnkim mali dhe gjėmim deti, poezia:
LARG DHE AFĖR!
Atje, nė vendin e dashur, nė atdhe,
Gėzimet as hidhėrimet, nuk i pėrjetojmė,
Jemi bėrė si robotė, njerėzit, mė fatkeq;
Tė mbetur, nėpėr botė!...
Suedi, Mė 14.02.2009