ZGJEDHJET NË KOSOVË DUHET TË ORGANIZOHEN SA MË PARË

Shkruan : Ismajl Kurteshi

I vetmi test për një sundues është ai i suksesit në

Rritjen e mirëqenjes së njerëzve të zakonshëm.

Konfuci

Nuk janë të rralla rastet kur edhe në vendet demokratike, nga zgjedhjet demokratike të dalin qeveri të pa afta, joserioze, e ndojëherë edhe të korruptuara. Por, në shoqëritë e mirëfillta demokratike, nuk ndodhë që qeverive të tilla t’u zgjaten mandate as përmes votës e as përmes vendimeve byrokratike, siç ndodhi me zgjatjen e mandatit qeverive komunale, nga byrokratët që ose nuk i janë nënshtruar fare procesit zgjedhor (UNMIK) ose kanë kaluar përmes një procesi zgjedhor jo demokratik (me lista të mbyllura dhe vetëm me një zonë zgjedhore) siç ka ndodhur në Kosovë me zgjedhjet në të dy nivelet.

Në vendet e mirëfillta demokratike mund të ndodh e kundërta, qeverive të pa afta e të korruptuara ndodh t’u merret mandati dhe të shpallen zgjedhje të parakohshme.

Në Kosovë qeverive aktuale komunale, të cilat kryesisht kanë dështuar të qeverisin si duhet, të cilave mandatet u kanë kaluar në tetor të vitit të kaluar u janë zgjatur mandatet me arsytimin se organizimi i zgjedhjeve në kohën e paraparë mund ta pengojë procesin e zgjidhjes së statusit të Kosovës. Për kundër faktit se zgjatja e mandatit përmes urdhëresave administrative është veprim kundër kushtetues dhe jodemokratik, mandati u zgjat. Mandatin ua zgjati UNMIK-u me pajtushmerinë e vendorve edhe pse hulumtimet e auditorëve kanë konstatuar shkelje ligji e keqpërdorime, diku më të mëdha e diku më të vogla. Hulumtimet e auditorit as institucionet qendrore nuk i ka nxjerrë më të përgjegjëshme se ato lokale, bazuar në rezultatet e hulumtimeve del se institucionet vendore në të dyja nivelet (me ndonjë përjashtim) i karakterizon organizimi i keq, mos puna, nepotizmi, shkelja e ligjit dhe procedurave demokratike, korrupcioni etj.

Opozita, me implikimin e saj në procesin negociator nuk ka arritur ta përshpejtojë procesin e zgjidhjes së statusit e as t’i pengojë bisedimet me Sebinë për decentralizimin dhe statusin e Kosovës, sipas të gjitha gjasave, as të ndikojë në arritjen e një zgjidhjeje të drejtë.

Impikimi në këtë proces ka ndikuar që opozita të mos mund të luajë si duhet rolin e saj opozitar, në korrigjimin e Qeverisë dhe mbrojtjen e interesave të qytetarëve.

Dobësitë evidente të institucioneve vendore, mosrespektimi i ligjeve, keqpërdorimet, mungesa e përgjegjësisë, mungesa e iniciativave, mos sankcionimi adekuat i keqpërdoruesve, kanë bërë që faktorët vendimmarrës ndërkombtarë të hezitojnë t’ia njohin Kosovës pavarsinë e plotë. Mosangazhimi i duhër dhe mungesa e vendosmërisë së udhëheqjes së Kosovës kanë mundësuar rritjen e ndikimit të Serbisë në rrjedhat e negociatave dhe në zgjidhjen përfundimtare të statusit.

Kriza e shkaktuar në LDK-ë po gjeneron krizë në Qeverinë e Kosovës, në disa kuvende dhe qeveri komunale. Dilemat e shfaqura se a do të bie Qeveria e Kosovës, a do të duhej të inaugurohet një qeveri e unitetit a duhet opozita nëpër komuna të futet në bashkëqeverisje me pozitën e përqarë e të akuzuar për mospunë, keqpërdorime, korrupcion, si dhe fushatat e partive të posa formuara, po e tërheqin vemendjen e opinionit në vend, tani kur procesi i statusit ka hyrë në fazën më të rëndësishme, që kërkon vemendjen dhe angazhimin e të gjithëve e sidomos të institucioneve.

Mos të harrojmë se procesi i statusit është shtyrë me kërkesën e Serbisë, ajo këtë shtyrje e ka kërkuar me qëllim të pengimit të pavarësis së Kosovës, ajo edhe po punon pa ndërprerë në këtë drejtim.

Ekipi Negociator, institucionet tona, qytetarët, të gjithë po presim se çka do të na sjellë pakoja e Ahtisarit. Askush në Kosovë nuk e di si do të reagohet pas prezantimit të propozimit të z. Ahtisari a do të vazhdojnë bisedimet apo do të insistohet në përfundimin e procesit. Derisa Kryeministri Çeku deklaron se: ”S’ka shans të vazhdojnë negociatat me Serbinë…” të njejtën ditë zëvendësi i tij z.Lutfi Haziri, deklaron:”Duhet disa javë negociata së paku për ta mposhtur Rusinë…”. Konfuzioni i krijuar nga udhëheqësit më të lart të vendit flet për mungesën e kordinimit dhe seriozitetit nga ana e tyre. Një gjë është e sigurt, propozimi nën pavarësi të plotë do të nxis reagimin e qytetarëve dhe do ta deskriditojë lidershipin aktual vendor.

Në këtë situatë shtrohet nevoja e zgjedhjes së një udhëheqjeje të re e cila do të ketë iniciativa, e cila do të ishte e vendosur t’i realizojë interesat e qytetarëve, e cila do ta kuptojë se nënshtrimi nuk është bashkëpunim, e cila do ta kuptojë se është e obliguar t’i mbrojë dhe realizojë interesat e qytetarëve të Kosovës e jo të përpiqet që dështimet t’i prezantojë si fitore ose të mundohet t’i arsyetojë ato. Udhëheqja e re do të duhej të ketë vision dhe programe të hartuara për të gjitha fushat.Udhëheqja e re do të duhej t’i rishqyrtojë marrëveshjet e arritura në bisedimet e Vjenës dhe të mos i njoh ato pjesë që kanë të bëjnë me statusin dhe organizimin e brenshëm si decentralizimi etj. Udhëheqja e re duhet të angazhohet ta realizojë të drejtën e popullit të Kosovës për vetëvendosje.

Një udhëheqje e tillë mund të prodhojë zgjedhjet vërtetë të lira e demokratike, ( të cilat duhet të mbahen sa më parë) me lista të hapura e me disa zona zgjedhore. Kështu do t’u mundësohet qytetarëve drejtpërdrejt t’i zgjedhin përfaqësuesit e tyre, të cilët për angazhimin ose mosangazhimin e tyre do të jenë të obliguar të përgjigjen para elektoratit të tyre e jo para udhëheqjeve të tyre partiake të cilat shpesh i harrojnë interesat e qytetarëve.