Demagogjia e rritjes ekonomike 9,9%

 

Nga Arben Malaj, nėn kryetar i Komisionit Parlamentar tė Ekonomisė dhe buxhetit

 

Duke ju falenderuar per  interesin tuaj rreth debatit per rritjen ekonomike, duke vleresuar impaktet negative qe ka mashtrimi me shifrat e rritjes ekonomike ne jeten e perditeshme te shqiptareve,  shpresoj ne mirekuptimin e opinionit publik per  faktin se detyrohemi qe edhe ne dite pushimi dhe ne prag festash, te  qartesojme pasojat negative te papergjegjshmerise se qeverise  dhe  paaftesise e saj  per te njohur dhe reduktuar pasojat e krizes ekonomike po ndjehen edhe  ne ekonomine tone.

 

Detyrohemi te komunikojme me publikun, pasi qeveria nuk mori parasysh asnje propozim te opozites per nje pakete stimuluese ne ekonomine tone per te  asistuar nga afer njerezit ne nevoje, per te lehtesuar biznesin nga cdo veshtiresi dhe abuzim ne kete situate te veshtire, per te reduktuar efektet ekonomike sociale dhe psikologjike tek shqiptaret dhe  mbi pritshmerite ne ekonomine tone.

 

Me  mashtrimin  e rritjes ekonomike konstatohet se :

Sa me shume qeveria  I deformon shifrat, aq me pak ajo ndjen pergjegjesi per realitetin dhe risqet  e ekonomise sone.

Sa me shume qeveria zbukuron realitetin e ekonomise shqiptare, aq me  vone ajo  ndermerr hapat e domosdoshme per ta reduktuar rrezikun e krizes globale.

Sa me shume  qeveria  vonohet te veproje, aq me  e madhe dhe e rende behet  kostoja e kesaj krize.

Sa me shume afrohen zgjedhjet,  aq me shume miliona dollare  spotesh televizive do te keqperdoren per te fshehur realitetin ekonomik shqiptar, aq me shume miliarda leke do te keqperdoren per investime pjesore pa efekt ekonomik, por thjeshte ”nis dhe mos mbaro”.

Kjo politike ekonomike  vetem e fsheh situaten e veshtire, duke e bere me te rende dhe me te gjate.

Cdo qeveri qe e fsheh situaten e krizes perpara zgjedhjeve  duke shpresuar  ta menaxhoje ate pas zgjedhjeve,  ka sjelle kosto me te rende per taksapaguesit e vendit te saj.

Situatat e veshtira  menaxhohen me kurajo politike dhe profesionale,  edhe duke i humbur zgjedhjet, jo duke tentuar t“i fitosh ato me mashtrime.

Guximi per te mashtruar  buzagaz – eshte kercenimi me i madh qe i behet qeverisjes se vendit.

Cilat jane disa nga argumentat profesionale pse kjo shifer eshte  jo realiste.

Ekonomia shqiptare ndjen pasojat e krizes globale:

-           Ka renie te dergesave te emigranteve, i cili ka qene nje burim i rendesishem i konsumit dhe investimit ne ekonomine tone, Banka Qendrore  deklaron  nje renie me 13-23% ose 150-250 milion euro me pak.

-           Ka renie te eksporteve ku diferenca ne rritje e deficitit tregtar e ul  rritjen ekonomike te nje vendi dhe nuk e rrit ate. Per kete mjafton te shikojme se c’po ndodh me sipermarrjet private qe punojne me lende te pare te porositesit (ata jane eksportuesit kryesore dhe te vetem, mbasi per mineralet konjuktura boterore eshte e pafavroshme);

-           Ka veshtiresim te marrjes se kredise  dhe ka ngadalesim te ritmeve te rritjes se saj,

-           Deri ne Shtator 2009 investimet publike ishin ne shifra shume te ulta, me pak se 50%, cka perjashton mundesine qe ato te kene qene faktori i rritjes 9,9%

-           Investimet private ne sektorin e ndertimit jane ne renie, gje qe tregon se jo e gjithe rritja e investimeve publike  eshte rritje shtese ne ekonomi.

-           Ekonomia  rrezikohet nga renia e ritmeve te investimeve te huaja direkte ne ekonomi, shume projekte te firmosura deri tani nuk kane filluar akoma, ndaj deri tani  ato nuk kane ndonje impakt ne  ritme te larta te rritjes ekonomike. Kriza boterore ne vendet perendimore nuk mund te mos ndikoje ne frenimin e investimeve ne vendet e treta si ne rastin e vendit tone

-           Muajt e fundit ka renie te mbedhjes se te ardhurave fiskale, e cila vjen per shkak te renies se aktivitetit  ekonomik.

-           Numri i te punesuarve te rinj  eshte  i ulet, cka nuk perputhet me ritmet e rritjes  9,9%.

-           Shkalla e modernizimit dhe produktivitetit te ekonomise shqiptare eshte e ulet. Kjo rritje e madhe ekonomike, duhet te kishte sjelle punesim te madh, gje qe nuk rezulton. Sipas indeksit te konkurueshmerise, ne leme pas vetem Bosnjen dhe Kosoven.

-           Te ardhurat  dhe shpenzimet  buxhetore ne ekonomi edhe sipas  aktit te fundit normativ te qeverise, jane ne renie, cka nuk argumenton ritmet e larta te rritjes ekonomike

-           Abuziviteti ne mbledhjen e detyrimeve tatimore eshte rritur, cmimet e references dhe pagat e references jane bere sunduese ne mbledhjen e te ardhurave. Kjo ka ndikuar edhe ne perkeqesimin e situates se sigurimeve shoqerore

-           Rritja e abuzivitetit ne mbledhjen e te ardhurave fsheh renien e tyre per shkak te renies se rritjes ekonomike dhe te rritjes se korrupsionit paraelektoral.

Renditem  fillimisht  argumentat e analizes se eksperteve te Patise Socialiste per te argumentuar domosdoshmerin e ndertimit te programeve konkrete ekonomike qe stimulojne ekonomine tone dhe minimizojne efektet negative te keqqeverisjes se vendit dhe krizes ekonomike globale.

Renie te ritmeve te rritjes ekonomike theksojne sot te gjitha  institucionet financiare nderkombetare si FMN dhe BB, te cilet parashikojne qe rritja ekonomike edhe ne vendet e Europes Qendrore e Lindore, te reduktohet me rreth 50%.

FMN  ka parashikura per vitin 2009 renie te ritmeve te rritjes ekonomike ne vendin tone me rreth 50%  nga 6% ne rreth 3,5% Institucionet e Bashimit Europian sapo kane deklaruar  se po shikojne mundesine te pregatisin paketa ndihme edhe per vendet e Ballkanit Perendimor, madje disa vende si Bullgaria kane hyre ne kete skeme per te frenuar ndikimin e pritshem te krizes.

Kjo papergjegjshmeri e keqqeversjes se vendit, kjo demagogji e  rritjes ekonomike me 9.9%, ky nenvleftesim ndaj risqeve potenciale ne vend,  jo vetem qe i rrit pasojat negative  duke e rritur numrin e njerezve ne veshtiresi ekonomike, duke e rrezikuar biznesin shqiptar, duke rritur papunesine, por rrezikon te na lere edhe jashte programeve , qe institucionet financiare ofrojne  per te lehtesuar pasojat e kesaj krize ne te gjitha vendet e rajonit.