MISIONARI I PARISIT
E VIZITOI KOSOVĖN, ASGJĖ TĖ MIRĖ S“NA SOLLI!
Shkruajnė: Zeqir Duraku,
Nė kohėn kur zgjidhja e ēėshtjes shqiptare po
kėrkon zgjidhje nė pėrgjithėsi ndėrsa, ajo e ēėshtjes sė Kosovės ėshtė shtruar
pėr zgjidhje nė veēanti, nė kohėn kur kjo zgjidhje po pengohet me tė gjitha
shantazhet dhe intrigat nga armiqtė tanė shekullorė; nga tė gjithė shqiptarėt
me mendje tė kthjelluar dihet se kjo zgjidhje nuk mund tė bėhet dot pa e bėrė
fillimisht ne shqiptarėt zgjidhjen e lėmshit nga pejzat pėrēarėse nė kokat e
shqiptarėve qė i ngatėrroi si mos mė keq pluralizmi politik pas viteve “90-ta.
Pikėrisht, nė kėtė kohė, Ismail Kadare, vjen si njė misionar i sė keqes me thikėn
e mprehur tė pėrēarjes, i mllefosur nga goditjet qė ka marrė kohėve tė fundit
nga e vėrteta e hidhur e rastit tė familjes Janulla; qė siē
thotė populli ynė e vėrteta mund tė vonohet por, patjetėr njė ditė del nė
dritė dhe nga pėrplasjet me shumė intelektualė qė sipas llogarisė sė tij mbretėrore veē ai paska drejt pėr gjithēka
qė atij i teket ta thotė e ta shkruan, tė tjerėt po u dashka gjithmonė t“i
thonė veē amen!!!
Vizita e Ismail Kadaresė nė Kosovė, tregoi
edhe njėherė se deri ku mund tė shkallojė truri i njė shkrimtari kur ky nuk
logjikon arsyeshėm por trumbeton vetėm nga optika e mjegulluar hakmarrėse!!!
Rrėshqitja e tij e parė sa e shkeli kėmbėn nė Kosovėn e plagosur qe kur shkoi u
pėrul dhe i bėri nderė atij qė aspak se meriton, i bėri nderė mikut tė tij tė
vjetėr I. Rugovės tė cilin dikur jo pak e pati hidhėruar vet I. Kadarenė, kur
ishte nė peligrenazh tek S.Millosheviqi, pėr atė rast I. Kadare dikur
shkruante: askush, askėnd nuk mund ta detyrojė tė bėhet hero por I. Rugova,
pėrballė S.Millosheviqit ka mundur tė qeshet mė pak! Sigurisht, nga pleqėria
I. Kadare harron, gjithashtu kur shkoi
edhe nė shtėpinė e kulturės Rexhep Mitrovica nė Mitrovicė, se ky heroi i
pinjollėve tė fashistėve dikur qe pėrkrahės i zellshėm pėrkrah forcave tė
errėta qė popujt i lanė nė gjak me pushtime. Pėr ta bėrė edhe mė tė errėt
figurėn e tij ( pėr tė fituar ca para), I. Kadare, do ta pranonte ēmimin e
Kepit e Shpresės sė mirė, qė ėshtė pjellė e mikut tė tij tė vjetėr,
ish-agjentit tė sigurimit jugosllav, Fahredin Gunga. Prandaj, ndonėse fjalimi i
tij pėrballė sejmenėve tė LDK-sė dhe servilėve tė saj aspak nuk na befasoi
kur ky kameleon i mjerė nė politikė deklaroi: kur isha pėr herė tė parė nė
qytetin e Mitrovicės (1972), nė njė pasdite tė ftohtė, me rrugėt e trishtuara
dhe tė pluhurosura, ndofta nuk kanė qenė tė pluhurosura rrugėt por, ishte si
duket ajo ndjenja e robėrisė qė ma krijonte kėtė pėrfytyrim unė vet vija nga
njė vend gri, i pluhurosur dhe nė robėri.
Ēdo shqiptar por edhe njeri i huaj
pėrparimtar me mend nė kokė mund t“i japė tė drejtė I. Kadaresė, qė vėrtetė
Mitrovica qe e robėruar nė ato vite nga titistėt gjakatarė por, askush s“mund
t“i japė tė drejtė pėr ketė krahasim qyqar se:
unė, vet vija nga njė vend gri, i pluhurosur dhe nė robėri!!! Ky
krahasim cinik dhe tejet i pavėrtetė nuk
i shkon pėrshtati asnjė mendje tė shėndoshė.
Po, prej nga vinte ky far zotėriu ore?!
Vinte nga Shqipėria e pushtuar nga
komunistėt! O bubu!...
Po ua pėrkujtojmė lexuesve vetėm njė mendim tė Nolit, pėr kėta
pushtuesit qė i konsideron tani I.Kadare: Fan S. Noli ynė i madh, Enver
Hoxhėn e quante: Komandari ynė! Kur mė 1944, i thanė se nazi-fashistėt e humbėn luftėn, nė pushtet
erdhi Zogolli, kundėrshtari yt politik; atdhetari i madh demokrat u mendua,
pastaj u shpreh: vetėm pushtetarėt le tė jenė shqiptarė, tė huajt, serbėt o tė
tjerė tė mos e sundojnė Shqipėrinė!
- Jo, i thanė: nė pushtet erdhėn komunistėt me Enver Hoxhėn
nė krye.
Ata, janė djemtė tanė , u shpreh me
kėnaqėsi poeti atdhetar.
Nga kjo konstatojmė qė largpamėsia politike e
Nolit tė madh ishte e paskajshme! Ay, nuk ra kurrė nė humnerat e
shpirtngushtėsisė politike, partiake, lokaliste, tė mėhallės etj etj... Ay, i
shkroi letėr Enver Hoxhės, ia uroi ardhjen nė pushtet, nuk e konsideroi
okupimin e Shqipėrisė nga komunistėt ashtu siē e
konsideron tani pas kaq vitesh kozmopoliti
nga Parisi. Noli ynė i madh, shumė mirė
e dinte se : ata qė kishin luftuar me armė nė dorė kundėr fashistėve,
atyre qė aq shumė u kishte besuar e kėnduar nga zemra populli.
Por,
ai se dinte atėherė se do tė vinte njė poet i madh si I. Kadare, qė do t“ju kėndonte aq shumė
poezi dhe do t“ju kushtonte romane , por qė pas njė dite me diell , do tė bėhej
shkrimtari, shumė i rrezikuar, prej tyre, tash disident!.. Por,kur se: pas
ikjes sė tyre nga pushteti!!!
Po, nga vinte zotėriu atėbotė?!
A vinte nga njė vend ku e kishin pushtuar tė
huajt?
Jo, nuk vinte!
A vinte nga njė vend ku ndalohej flamuri
shqiptar?
Jo, nuk vinte!
A vinte nga njė vend ku nuk lejohej tė flitej
e tė shkruhej gjuha letrare shqipe?
Jo, nuk vinte!
A vinte nga njė vend ku nuk zhvillohej arti
dhe kultura shqiptare; pėr tė cilėn edhe I. Kadare ka bėrė shumė.
Jo, nuk vinte!
A vinte nga njė vend kur qeveria dhe shteti shqiptar
po bėnte gjithēka qė ishte e mundur, pėrkundėr bllokadave tė asaj kohe qė edhe
viset tjera tė Shqipėrisė si Kosova, Tetova, Ulqini e tė tjera tė bashkoheshin
e ta bėnim njė gjuhė tė njėsuar ?!
Po, vinte!
A nuk ishte Tirana e asaj kohe qė dėrgonte kontingjente
tė tėra njerėz tė shkencės tė artit e kulturės, pėr t“a ndihmuar popullin
vėlla, qė jetonte i ndarė nė viset e veta shqiptare?!
Jo z. I. Kadare! Gaboheni rėndė kur shpreheni
kaq pa logjikė! Shqipėria, nė kohėn e
diktaturės qe shumė mė e lirė
se sot! Ju kėtė fakt qėllimisht e fshihni! Por, faktet janė kokėforta qė e
dėshmojnė kėtė katėrcipėrisht!
A vinte I.Kadare, nga ajo Shqipėri kur
sundonin komunistėt me diktaturė kurse me vetėmohim tė madh e kishin bėrė
sistemin e mbrojtjes sė vendit sipas parimit ushtri e popull ushtar; kur ēdo
ushtarė ishte qytetarė dhe ēdo qytetarė ishte ushtarė, kjo pastaj rezultonte me
tė gjitha obligimet ushtarake i kryenin sė bashku nė koordinim, kjo e bėnte tė
domosdoshme armatosjen e popullsisė jo nė mėnyrė klandestine, por mbaheshin
armė me leje, nga pjesėtarėt e organizuar tė mbrojtjes popullore dhe
njėkohėsisht zhvilloheshin stėrvitje pėr t“u pėrgatitur pėr mbrojtjen e vendit!
Dua t“ju kujtoj lexuesve se kur shkrimtari i
madh ēek, Haveli, kur ky burrė shteti e pende, kur e mbronte ēėshtjen tonė, nė
kohėn e gjenocidit millosheviqian, nga kritikat qė i vinin pėr qėndrimin e tij
tė drejtė pati reaguar, duke e
pėrforcuar qėndrimin e tij tė drejtė: edhe unė jam shqiptar!
Tani, shtrojmė pyetjen: Nėse ai regjim paska
qenė diktatorial si kishte guximin t“i armatosė kundėrshtarėt e vet, pra, ta
armatoste popullin, nga mosha rinore e deri nė pleqėri?...
Tani po e pėrkujtojmė dhe njė habi qė njė
shkrimtar hungarez e ka shprehur bėrė kohėve tė fundit:
Ai midis tė tjerash pyet: a janė trima
shqiptarėt?
A janė tė menēur shqiptarėt? Si mund t“i
sundonte shqiptarėt njė njeri ( ėshtė fjala pėr Enver Hoxhėn) pėr njė gjysmė
shekulli?!!!
Nga kjo konstatojmė: Zotėri, kėto kallėpe
qesharake nuk shkojnė! Shqipėria e pėrgjysmuar nga imperialistėt dhe
revizionistėt atėbotė, me kohė e ndau shapin nga sheqeri: Shqipėria, vėrtetė
nuk arriti tė pasurohej e modernizohej
me rrokaqiej e lukse jetėsore, aq shumė sa vendet fqinje por, mos tė harrojmė e
kėto vende edhe pėr tre brezni qė do vinė- nuk mund tė dalin dot nga borxhet qė
i kanė futur paraardhėsit e tyre; ndėrsa Shqipėria deri nė vitet 90-ta, nuk ia
kishte askujt njė qindarkė borxh! Pastaj,
mos tė harrojmė faktin e pa kontestuar se e atėbotė kishte uzina,
kombinate e fabrika, pra kishte njė klasė tė fuqishme punėtore e cila sot u
shpartallua pamėshirė, kjo i ka sjellė Shqipėrisė dėme tė pallogaritshme deri
aty sa qė ekonomia shqiptare ka pėsuar
goditje tė pariparuar pėr vitet tė tėra, populli ra nė asistencė nga tė
huajt!!!
Shqipėria, pėr tė cilėn ju thoni se ishte e
robėruar, atėbotė nuk vuante siē po vuan sot nga plagė tė rėnda tė botės
kapitaliste si: droga, hajnia, krimi i organizuar, prostitucioni, korrupsioni,
bile pėr mė keq: Shqipėria, po vuan sot nga plagėt e ligjeve mė tė errėta bajarktariste siē ėshtė ligji
mesjetar i kanunit, ku vėllavrasja po bėnė kėrdinė!!!
Shqipėria, sot po heq tė zitė e ullirit nga
pashallarėt e kaltėr tė cilėve fatkeqėsisht edhe ti me kompaninė tėnde po ua
bėnė temenanė por, kjo hiq s“mė habitė as mua as tė tjerėt- sepse ti dje ishe
servili i temenave (pėruljeve) tė oborrit socialist, sot je servili i temenave tė oborrit kapitalist, po
nėse bota rrotullohet pėr sė gjalli tėnd; vallė kujt do t“i bėsh temenara?!...Gjatė
fjalimit historik nė Mitrovicė, deklarove: Shqipėra dhe Kosova tani janė tė
lira!!! Harrove mor zotėri (si shumė tė tjerė qė po harrojnė) se Shqipėria dhe
Kosova nuk janė dy vende fqinje as dy shtete por dijeni se njė Shqipėri ka nė
Ballkanin e trazuar nė shekuj, pikėrisht
sepse ballkanasit dhe evropianėt pėr tė cilėt ti flet me aq pėrkushtim dhe
respekt, padrejtėsisht e kanė copėtuar Shqipėrinė tonė si mos mė keq...
Prandaj, pėrderisa tė ribashkohet kjo Shqipėri, kurrė mos e keni iluzionin se
shqiptarėt janė tė lirė! As pjesa e kėsaj Shqipėrie me emrin Kosovė, mos ta
keni iluzionin se ėshtė ēliruar! Po, a nuk e ndjeve gjėmėn e Lumbardhit (Ibrit)
tė ndarė nė Mitrovicė, kur flisje aq pranė tij?! A nuk i ke parė enklavat nė Kosovė, kur deklarove se
Kosova e ka fituar lirinė?!
Po, si or zotėri asnjė fjalė tė mirė se fole
pėr UĒK-nė heroike, kur deklarove: pėr shkak tė Kosovės u tund bota! Po,
ashtu ėshtė, vėrtetė u tund bota pėr shkak tė Kosovės por, botėn e zgjuan nga
gjumi krismat e UĒK-sė, e jo vajtimet e miqve tuaj tė vjetėr e tė rinj
pro-titistė! Pse i harrove Preshevėn me vise tė tjera shqiptare tė lara me
gjakun e luftėtarėve tė UĒPMB-ja, kur dihet se deri tani ajo ka mbetur e
pushtuar nga Serbia?! Pse e harrove Shkupin qė edhe sot po i skuqė rrugėt me
gjak djelmoshash ēlirimtarė? A harrove se ajo tokė shqiptare, ėshtė Shqipėri?!
Po Ulqinin e trazuar andej nga Malėsia e Madhe kur policia malazeze, shqiptarėt
po i burgosė dhe po i torturon nė vatrat e veta, harrove se ajo tokė shqiptare
ėshtė Shqipėri?! Po, si e konsideron tė ēliruar Shqipėrinė, kur fqinji jugor
Greqia po bėnė kėrdinė, jo vetėm mėrgimtarėt qė po na i vret, por edhe eshtrat
nė varrezat shekullore po na i hedh pėrtej kufijve!... Gjithashtu, ky fqinj
mizor ende nuk e dėgjon fare zėrin e arsyes nga ēamėt e mbetur jashtė trojeve
tė tyre etnike, qė t“jua kthejė pronat.
Mos vallė harrove se edhe Ēamėria ėshtė
Shqipėri?! ! Harrove ti se kėto vise shqiptare janė Shqipėri?!
...Dhe ju pretendoni tė na e mbushni mendjen
se shqiptarėt qenkan ēliruar! ...Se, edhe qielli po tė pėrmbyset, shqiptarėt
mė kurrė s“robėrohen!!!
Viset tona ēdo ditė po i ricopėtojnė
okupatorėt ballkaniko -evropianė, ndėrsa ju na thoni se jemi nė ėndrra!... Jo,
more jo! Kėtė retorikė tė njė politike demagogjike, fryte tė kalbura i hanė
vetėm sejmenėt qė tė ju rrethojnė dhe tė duartrokasin edhe kur ju flisni
marrėzira!...Misionari nga Parisi edhe njėherė e kėrkoi hapjen e dosjeve nė
Tiranė. Kjo, me siguri qe njė detyrė shtėpie qė duhej ta kryente i porositur
nga qarqe tė ndryshme antishqiptare; mendojmė se kjo tani mė sė paku i duhet
Shqipėrisė. Kjo mund tė bėhet nė njė kohė tė
pėrshtatshme. Por, misionari nga
Parisi nuk ka harruar kohė mė parė, tė kėrkojė qė shqiptarėt qė t“i mbyllin
dosjet, apo sikur nėn maskėn e mirėsisė kristiane deklaroi: nė Kosovė, duhet
tė bėhet njė pajtim kombėtar pra, tė falen gabimet e atyre qė u infiltruan dhe
vepruan me sigurimin jugosllavė; pra shkurt e shqip, largpamėsi modernist
kėrkonte tė rehabilitohen spiunėt e angazhuar si zagarėt nga shteti i huaj.
Logjika sipas vlerėsimit: hapim dosje nė Tiranė por, i mbyllim ato nė
Prishtinė, Shkup, Podgoricė e gjetiu, flet ēartė pėr angazhimin e misionarit tė
regjur... Misionari nga Parisi tha nė
Kosovė edhe shumė ēka s “do tė duhej tė thoshte por, siē u pa hapur; kėsaj here
ai erdhi pėr ta realizuar misionin e tij, pėr t“ua bėrė dėshirėn miqve francezė
dhe miqve tė tyre, pra, pushtuesve tanė sllavė, sepse siē do tė thoshte njė
dėshmitar francez nė dramėn Dy krisma nė Paris, pėr Esat Pashėn: Esat Pasha, nė kokė e mbante fesen
(kapelen) turke por, mendjen e kishte
pėr ato shtete qė e paguanin, ne ia kishim frikėn se mund tė na godiste nga pas, qeveria franceze
e mbante me lajka, sepse i duhej njeriu i saj nė brigjet e Adriatikut.
Sot, nė urėn e Lumbardhit, qėndrojnė roje
ushtarėt francezė, ata sot o nesėr do tė ikin, po vallė misionarėt e tyre kush
do t“i ruan?!
Suedi, 17 Nėntor, 2006