DECENTRALIZIMI – ÇMIM I PA AFTËSISË DHE MUNGESËS SË PËRGJEGJËSISË TË BARTËSVE TË KËTIJ PROCESI

Shkruan: Ismajl Kurteshi

“Asgjë nuk është zgjidhur, përderisa nuk zgjidhet ashtu si duhet…” Kipling

Në tryezën e rrumbullakët, “Efektet e decentralizimit në baza etnike,” organizuar nga Këshilli Inicues për Kundërshtimin e decentralizimit në baza etnike, më 7 nëntor në Gjilan e në të cilën morën pjesë: Kryetarë komunash, deputetë, diplomatë të huaj, përfaqësues të partive politike, përfaqësues të fshatrave të përfshirë në planin e decentralizimit, pjesëtarë të komunitetit serb, turk, boshnjak etj.(e ku munguan vetëm anëtarët e delegacionit të Kosovës, të cilët në krye me Lutfi Hazirin, negociuan për procesin e decentralizimit në Vjenë).

Në këtë debat përveç tjerash u konkludua se procesi i decentralizimit në Kosovë:

- po zhvillohet në rrethana të veçanta;

- nuk po bëhet me kërkesën e qytetarve, por po imponohet nga jashtë;

- ky proces ka filluar para se të bëhet shteti i Kosovës etj.

Kosovarët e angazhuar në këtë projekt të huaj, me prapavijë politike, u përpoqën t’ua prezantojnë qytetarëve të Kosovës këtë projekt, si projekt i cili do të jetë në shërbim të tyre. Shefi dhe anëtarët e ekipit që i udhëhoqën bisedimet për decentralizimin në Vjenë, kohë më parë patën deklaruar se:” Shërbimet e pushtetit lokal do të jenë më afër qytetarëve, se nuk do të krijohen komuna të reja, nuk do të lejohet ndrrimi i kufijve komunal, se ky proces nuk ka motive politike etj” Mirëpo ata u zunë ngushtë pasi që e vërteta doli ndryshe.

Në saje të mediave qytetarët kuptuan se plani i decentralizimit i aprovuar nga delegacioni i Kosovës në Vjenë është në të vërtetë faza e parë e projektit serb për ndarjen e Kosovës. Në planin e aprovuar të decentralizimit janë inkorporuar idetë bazë të planit të Tadiqit, për krijimin e komunave të reja në Kosovë dhe sigurimin e kompetencave shtesë për ato komuna. Në planin e lartëpërmendur janë inkorporuar edhe pikat më të rëndësishme të planit të ish-kryeministrit serb, Zoran Gjingjiq, në të cilat parashihet ndarja territoriale e Kosovës, garanci efikase për serbët që mbesin në pjesën shqiptare dhe status të veqantë për objektet fetare, duke pëfshirë edhe detajet për kompetencat shtesë në fushën e arsimit, gjyqësisë, policisë etj., të cilat edhe e përbëjnë thelbin e problemit.

Këto dhe fakte të tjera të cilat e argumentojnë dështimin e këtij delegacioni për t’i mbrojtur interesat e qytetarëve dhe vendit që e kanë përfaqësuar, mbase janë arsyet e mosardhjes së tyre në debatin e lartpërmendur. Por, mosardhja e tyre vetëvetiu fliste edhe për dallimet mes tyre dhe qytetarëve, si dhe shkëputjen nga populli i atyre që miratojnë projekte të huaja në emër të këtij populli.

Sado që kryesuesi i delegacionit të bisedimeve për decentralizimin në Vjen, përmes një interviste të botuar, më 18 nëntor në të përditshmen “Infopress” u garantonte shumicës shqiptare se ky projekt nuk i cenon interesat e tyre vitale, ai në të njëjtën intervistë detyrohet ta pranoj se decentralizimi po bëhet për t’i rehatuar minoritetet, duke i demantuar kështu të gjitha deklaratat që i ka bërë, që nga viti 2002, duke pranuar kështu se ky proces nuk ka as gjë të përbashkët me decentralizimin dhe se nuk bëhet për qytetarët.

Ky partizan i decentralizimit, i cili para një viti i entuziazmuar kishte deklaruar se do të bëhet hero i decentralizimit, tani mundohet ta arsyetojë aprovimin e këtij projekti nga delegacioni që ai kryesonte dhe Ekipi i Unitetit duke thën se: ”Decentralizimi është çmimi që Kosova duhet ta paguaj në rrugën e saj drejt zgjidhjes së statusit të saj politik”. Ky njeri së bashkë me të gjithë ata që mendojnë si ai, kanë harruar se Kosova e ka paguar çmimin e pavarsisë me sakrificën dhe gjakun e bijve dhe bijave më të mira të të gjitha brezave në 100 vitet e fundit, të cilët e shporrën Sërbinë nga këto troje, që me pajtimin e lidershipit të vendit, ajo sot po i decentralizon e nesër do të përpiqet t’i ndajë. Prandaj, decentralizimi nuk është çmim për pavarsinë, por është çmim i pa aftësisë dhe mungesës së përgjegjësisë së atyre që janë vu në shërbim të realizimi të këtij projekti të huaj dhe shumë të dëmshëm për të ardhmen e vendit.

Se çka paraqet në të vërtetë decentralizimi në Kosovë e kanë shpjeguar shumë analistë, politologë e politikanë vendor e ndërkombtar. Ja një pjesë e një vështrimi të shkurtër të politilogut gjerman, Stephan Lipsius, në lidhje me decentralizimin, në të cilin përveq tjerash thot:”Ky lloj decentralizimi, i hartuar nga pala ndërkombëtare…shërben para së gjithash për krijimin e entiteteve territoriale për minoritetin serb. E gjithë kjo nuk ka të bëjë me një reformë të administrimit… me këtë synohet që njeriu në Kosovë të ambientohet me një “Republika Serpska” të vogël që për stabilitetin e ardhshëm të Kosovës nuk sjell gjë të mirë.”

Bashkësia ndërkombëtare, përfshir këtu edhe NATO-n po angazhohet për një zgjidhje të pranueshme për popullin shumicë e që garanton siguri dhe barazi për minoritetet.

Është me rëndësi të theksohet se populli shumicë nuk është kundër barazisë dhe sigurisë së minoriteteve, por ai është kundër projekteve të cilat çojnë drejt ndarjes dhe konfliktit ndëretnik që mund të shkaktohen nga përpjekjet për ndarjen e komunave me shumicë serbe. Për këtë arsye delegacioni që ka negociuar me Serbinë për decentralizimin, si dhe Ekipi Negociator, që është pajtuar me këtë projekt të decentralizimit, nuk e gëzon përkrahjen e qytetarëve në lidhje me decentralizimin. Në shoqëritë e mirëfillta demokratike ata që nuk e gëzojnë përkrahjen e qytetarëve duhet të shkojnë, ndërsa projektet e propozuar nga ata duhet të zëvendësohen me projekte të pranueshme për popullin, sepse siç pati thënë Kipling “Asgjë nuk është zgjidhur, përderisa nuk zgjidhet ashtu si duhet…”. Kosova tani ka nevoj për një zgjidhje të qëndrueshme.

Votuesit, tani më, kanë filluar t’i denojnë me mosvotim dhe të distancohen nga keqpërdoruesit e votës së tyre. Kjo është shenjë e mirë që flet për pjekurinë e votuesit dhe paralajmëron fundin e manipulimeve me vullnetin dhe interesat e qytetarëve.