Gracka e Precedentit

Shkruan : Koço Danaj

«E dimë që kini të drejtë» do t’u shprehej Eduard Grei, përfaqësuesve shqiptarë pas Konferencës së Londrës, e cila krijoi Shqipërinë Artificiale duke lënë jashtë më shumë se gjysmën e trojeve shqiptare. «Por e bëmë këtë për hir të paqes europiane dhe për të larguar precedentin e luftës». Pas një viti shpërtheu Lufta e Parë Botërore dhe për këdo u bë e qartë se Precedenti ishte një grackë, për të mohuar një të drejtë natyrale të shqiptarëve.

«E dimë që Kosova-Republikë është kërkesë e drejtë, por nuk mund të prishim Jugosllavinë për hatrin tuaj, prandaj nuk ua japim dot. Sepse do të përbënte precedent».

Kështu do të shpreheshin shumë politikanë, diplomatë dhe analistë euroamerikanë pas demonstratave të vitit 1981 në Kosovë. Me pretekstin e precedentit, shqiptarëve në Kosovë ju mohua një e drejtë natyrale sa vetë njerëzimi. Por e shndërruar edhe në të drejtë juridike nga Karta e OKB.

E megjithatë, Jugosllavia jo vetëm u prish, por u shpërbë nëpërmes konfliktesh të përgjakshme. Kësisoj «Precedenti Kosova Republikë», rezultoi se ishte pretekst, për të mohuar një të drejtë natyrale.
Dhe tashmë që Kosova është në fund të rrugës për të fituar shtetin e saj, kanë filluar të shfaqen përsëri zëra mbi «Precedentin Kosovë». Natyrisht që janë zëra të përveçëm dhe jo kor politik dhe diplomatik. Janë zëra që vijnë nga Rusia apo Kina dhe disa qarqe të veçuara në Europë.

Por, gjithësesi nuk duhen injoruar, por duhen përballuar. Injorimi në politikë është vetëvrasje. Ndërsa përballimi i çdo situate me mjete politike është garanci përballë aleatëve dhe një hap para drejt realizimit të qëllimit kryesor. Të kesh aleatë është një ndihmë e madhe. Dhe sot shqiptarët në Kosovë kanë shumë aleatë, më shumë se çdo herë tjetër. Por aleatët kërkojnë partnerë dhe argumente shteti. Ata nuk pranojnë më deklarata shteti apo qaramanë politikë që merren me caktime datash dhe jo me hartime platformash dhe përpunime argumentash. Sepse është akoma precedenti!!.

«Epo vetëm Rusia dhe Kina janë dakord me këtë tezë mund të thotë dikush apo disa». Po pse pak janë? Janë shumë dhe teza e tyre mbi Precedentin, nuk mund të përballohet me Politikën e Inatit siç ka filluar të ndodhë në disa mjedise të Tiranës dhe Prishtinës. Por me politikën e argumentit. Politikë argumenti do të thotë se çfarë ka grackë në nocionin precedent, çfarë ka frikë reale dhe çfarë ka kortezi diplomatike. Rusia përshembull do të ishte e interesuar që Kosova të fitonte pavarësinë dhe shtetin e saj. Përse? Por sepse pas Kosovës ajo do të kishte një argument më shumë për të mbështetur Trannistrinë, Abkhazinë dhe Osetinë e Jugut në njohjen e pavarësisë së tyre të vetëshpallur deri tani, por të mosnjohur. Pra Precedenti Kosovë në rastin konkret është me shumë një kozmetikë diplomatike përballe Serbisë për t’i bërë qejfin, se sa një politikë reale ndaj Kosovës.

Ka shumë argumente të tjerë që duke shfrytëzuar këtë dimër qetësie politike, duhen hedhur në tregun e politikës, duhet thënë në kontaktin e politikës dhe diplomacisë sendërtuar në realitetin e shtetit të Kosovës. Le të marrim, një tezë tjetër që është «Grackë Precedenti». Cili është ai? Ai ka të bëjë me shtyrjen e statusit të Kosovës, për shkak të zgjedhjeve në Serbi. Ka disa diplomatë apo analistë ndërkombëtarë që thonë se statusi i Kosovës duhet shtyrë për t’u dhënë mundësi forcave demokratike në Serbi të fitojnë zgjedhjet parlamentare. Bukur. Më së shumti shqiptarët janë dakord për këtë gjë sepse duan fqinjë demokratikë dhe jo ultranacionalistë. Por....a është e mundshme kjo tani për tani në Serbi? Sepse çfarë do të ndodhë pas zgjedhjeve kur të dalë përsëri forcë e parë politike Nikoliç? (Dhe në sondazhet e fundit, partia ultranacionaliste serbe është e para në sondazhe me 34.5 përqind të votave.) Prandaj analiza e Prishtinës, Tiranës dhe Tetovës duhet ta qartësojë qysh tani me argumente se asgjë nuk do të ndodhë në Serbi pas zgjedhjeve. Do të jetë kjo radhë që është sot: Në vend të parë radikalët e Nikoliçit, në vend të dytë demokratët e Tadiçit, në vend të tretë nacionalistët e moderuar të Koshtunicës, në vend të katërt të moderuarit e Dinkiçit, në vend të pestë monarkistët e Drashkoviçit e me radhe socialistët, socialidemokratët etj.

Pohimi i sipërthënë i ka rrënjët në 5 tetor 2000, kur Milosheviç u përmbys nga Beretat e Kuqe, të cilat më vonë vranë edhe Gjingjiç. Realisht 5 tetori ishte grusht shteti, por nga halli u konsiderua si Revolucion i Kadifenjtë. Pohimi i sipërthënë i ka rrënjët në fshehjen e realitetit politik në Serbi, njohja e të cilit na çon në konkluzionin se në Beograd nuk ka pasur dhe nuk ka shovinizëm regjimi. Ka pasur dhe ka shovinizëm shteti. Prandaj edhe precedenti i zgjedhjeve parlamentare është grackë për të inatosur shqiptarët që të përsërisin gabimin e marsit 2004. Prandaj se edhe shqiptarët nuk duhet të inatosen, duhet të tregojnë se ku është Gracka dhe nuk duhet të provokohen.