Violina e
Nasradin Hoxhės
Shkruan:
Edhe pse me profesion ishte hoxhė me nam dhe njeri qė predikonte dijen hyjnore
nė frymėn e mėsimeve tė Zotit, i kapluar nga momentet e skamjes dhe gjendjes sė
vėshtirė materiale pėr ekzistencė, Nasradin hoxha kishte vendosur qė ta
plaēkiste dyqan e bakallit tė lagjes dhe pėrmes kėsaj mėnyre tė paligjshme tė
siguroj pėr vete dhe familjen e tij disa artikuj tė domosdoshėm ushqimor. Kėtė
akt tė vjelljes ai kishte vendosur ta bėnte diku pas mesnate, kur edhe nuk do
ta sheh askush.
pasi nė fillim u sigurua se nuk ka njeri tė gjallė nė
rrugė, Nė kohėn e caktuar, Nastradini iu afrua derės sė dyqanit tė
bakallhanes sė lagjes dhe me limėn e pėrgatitur mė parė filloi ta gėrryente
drynin e trashė me tė cilin ishte mbyllur dera e hyrjes. Por, pa pritmes, nė at
moment, aty kalon njė bashkėqytetar i tij i cili menjėherė e kishte njohur
Nasradinin dhe e pyet i befasuar:
- Ēfarė bėnė kėshtu nė pikė tė natės hoxhė?
Nasradini, i zėnė nė flagrancė, u gjind menjėherė nė situatė:
-Hiq! Vetėm po i bie violinės.
- Vėrtet? Por, unė nuk dėgjojė asgjė nga kjo muzikė e jote? - e pyeti me mėdyshje bashkėqytetari?
- Ke plotėsisht tė drejtė, dashamir. Sepse, sonte ti sheh vetėm se si i bie asaj, ndėrsa zėrin e melodisė, do tia dėgjosh tek nesėr - iu pėrgjigj Nasradini
Jo rastėsisht kėtė artikull si metaforė e fillova me njė anekdotė tė Nasradinit
tė famshėm, e cila, mendoj se nga pėrmbajtja e fabulės sė saj, figurativisht do
ta pasqyroj realitetin e kėsaj situate tonė kosovare post AHTISARIANE. Apo,
tanimė, sikur po na konvenon ta quajmė:
asaj tė pavarur dhe sovrane?!
Atėherė kur, mjaftė koka tė shquara tė inteligjencės sonė kombėtare, arsyeshėm,
me urtėsi dhe vizion tė qartė i vėrejtėn disa lėvizje tė dyshimta politike, apo,
kur ata e dėgjuan shumė mė pėrpara atė melodi tė violinės sė Nasradinit tė
cilėn ne po e dėgjojmė tek sot, pėr kėto vėrejtje qė na bėnin ata, ne nuk
nguruam fare ti nėnēmonim, anatemonim, izolonim, burgosnim, besa edhe ti
vrisnim.
Nėn pretekstin gjoja tė njė modernizmi politik dhe evropianizimit kosovarė, ne
i shpallėm demode zėrat e vėrteta tė inteligjencės tonė kombėtare, tė cilėt,
tė shkrirė tėrėsisht nė shpirtin kolektiv tė popullit tė vetė, flisnin ashtu si
ėshtė, e jo ashtu sikur duhet apo kėrkohet prej tyre. Vėrtet ata me bindjet e
veta nuk e pėrfillėn trendin e ri tė politikės nihiliste moderne, dhe as qė i
dhėnė rėndėsi asaj, duke tentuar qė me ēdo kusht t na paralajmėrojnė pėr ajrin
e helmuar qė ne e thithnim dhe pėr pasojat e saja qė do ti kemi mė vonė.
Por, ēka ndodhi me kėta modernistė tanė nihilist? Asgjė e keqe! Ata nėnshkruan
Rambujenė, e ēarmatosėn UĒK-nė, krijuan partitė e veta tė moderuara, i fituan
zgjedhjet, erdhėn nė pushtet dhe u pasuruan.
Nė Kosovė, nuk ishin mė nė modė as zhargonet e tyre revolucionare,
ekstremiste dhe radikale tė komunikimit tė demoduar politik. I zėvendėsuan
me terme mė bashkėkohore, sikur bie fjala: Standarde, bashkėjetesė,
multietnicitet; luftėn e emėrtuan si konflikt, pėrleshjet e armatosura si incidente,
mjerimin dhe kolapsin ekonomik si fazė e domosdoshme e tranzicionit etj.
Tė anatemuarit tanė, apo sikur i quajtėn disa medie moderniste:
folklorist, nacionalist, majtistė, anarkistė...e ku ta di si tjetėr,
edhe pse tė plagosur nė shpirt, gjenin ndonjėherė forcė tė na thonė mos, e ne,
hiq. Ata sėrish mos, e ne prapė hiq!
Shumica prej nesh jetonim (sot e kėsaj dite ende jetojmė) nė ėndrra tė kėndshme
pėrplot shpresa tė rrejshme. Me optimizmin e njė iluzioni tė kushtėzuar tė
shtetėsisė pa shtet. Sepse, kur ata nė kėtė mashtrim i binin violinės, dhe,
edhe pse qėllimet e tyre tė vėrteta ishin si tė Nasradinit, ne kurrė nuk
dyshonin nė virtuozitetin e interpretimit pa zė.
Nuk dyshonim, sepse ata ishin hoxhė. Ishin Nasradina. Andaj verbėrisht edhe
ju besonim. Por, gradualisht... ja se ku na erdhi puna?! Pėr shumė gjėrat pėr
tė cilat tani ndoshta nga pak po na del gjumi, dhe, ku pėr kėtė zgjuarsi tonin
tė vonuar, si shembull mė tė freskėt, e kemi edhe aferėn e fundit mes KFOR-it
dhe FSK-sė, kėto dhe shenjat tjera, nuk janė asgjė tjetėr, veēse tingujt e parė
tė akordeve tė asaj melodie tė violinės sė Nasradinit, e cila
, gjithmonė pėr ne po bėhet e dėgjueshme tek mė vonė. Nesėr...?!!
9 Mars 2010