Oda e avokatėve tė Kosovės

 

KOMUNIKATĖ PĖR MEDIA - NĖ LIDHJE ME RASTIN KURTI

 

OAK MBĖSHTET ANGAZHIMET E AVOKATIT RAMIZ KRASNIQI

     

I

Oda e avokatėve tė Kosovės kėrkon nga EULEX-i qė drejton procesin gjyqėsor ndaj liderit tė lėvizjes “Vetėvendosja” nėn akuzat e pėrgjegjėsisė qė lidhen me ngjarjet e 10 shkurtit 2007, nė tė cilat pėr pasojė kanė humbur jetėn dy protestues dhe janė lėnduar shumė tė tjerė qė:

    • Tė mos pėrdorė metoda presioni mbi tė nė situatėn kur pala se cilės ex officio qė tė heqė dorė nga detyrimi pėr tė ushtruar funksionin e mbrojtjes, nė situatėn kur vet i pandehuri e refuzon mbrojtjen para gjyqit nga avokati, veēse t’i pranoj tė pandehurit tė drejtėn e mbrojtjes sė vetvetes para gjykatės.

    • Asnjė autoritet ligjor nė Kosovė nuk mund tė caktoj avokat mbrojtės kundėr vullnetit tė palės pėrveē nė rastet e pėrcaktuara mė ligjin nė fuqi.

 

II

OAK mbėshtet plotėsisht angazhimet e deritanishme tė avokatit Ramiz Krasniqi tė caktuar ex officio nga Gjykata pėr tė vepruar si mbrojtės i Albin Kurtit. Njėkohėsisht bėnė tė qartė tė drejtėn e avokatit mbrojtės nė kualifikimin e procesit ndaj Albin Kurtit si pjesė e zgjedhjes sė lejuar me ligj tė strategjisė sė mbrojtjes Oda thekson se ėshtė i papranueshėm ēfarėdo kėrcėnimi qoftė kur vjen edhe nga gjykata, qė vie ndesh me pavarėsinė e rolit tė avokatit. Edhe tėrheqja nga detyra e avokatit mbrojtės ėshtė veprim i lejuar ligjor dhe i arsyeshėm nėn rrethanat e refuzimit tė klientit. Profesioni i avokatit nė Republikėn e Kosovės ėshtė i lirė dhe i pavarur (neni 111 i Kushtetues).

 

    

III

OAK tėrheq vėmendjen nė vlerėsimet e Organizatave Ndėrkombėtare pėr mbrojtjen e tė drejtave tė njeriut ndaj procesit tė Liderit tė Lėvizjes “Vetėvendosje” - Albin Kurti dhe kėrkon nga autoriteti i ndjekjes qė ato vlerėsime t’i trajtojė me mjaft kujdes.

 

IV

Pėr fund, OAK fton autoritetet e EULEX-it qė ngjarjeve tė 10 shkurtit 2007, nė tė cilat pėr pasojė kanė humbur jetėn dy protestues dhe janė lėnduar shumė tė tjerė mos t’u qasen nė mėnyrė selektive siē kanė bėrė autoritetet e UNMIK-ut mė pėrpara, veēse ta trajtojnė nė tėrėsinė e vet duke u angazhuar nė mėnyrė tė veēantė pėr tė nxjerrė pėrpara pėrgjegjėsit pėr vdekjet e personave sepse drejtėsia e vėrtetė ėshtė vetėm kur ajo ėshtė e plotė. Procedurat e drejta dhe tė efektshme paraqesin parakusht pėr ndėrtimin e besimit aq tė nevojshėm tė komunitetit nė organet e drejtėsisė.

 

V

Paqartėsitė dhe veprimet e fundit nė raste “e ndjeshme” penale sikurse edhe madje nė pėrgjithėsi nė deri mė tani vejnė nė pak jofunksionalitetit nė vazhdimėsi tė sistemit tė drejtėsisė nė Kosovė. Siē edhe sugjerojnė shumė monitorime objektive sistemi gjyqėsor nė Kosovė:

     • pėrbėhet prej njė kornizė ligjore e koordinuar mjerisht dhe e pamanovrueshme;

     • ende mbizotėrohet me procedurat arkaike gjyqėsore;

     • pėrbėhet nga njė mos-harmonizim i hapur i institucioneve juridike;

     • sistem plotėsisht i tejkaluar gjyqėsor jotransparent dhe i ndikuar.

 

Prandaj OAK kėrkon urgjentisht:

     • njė rishikim tė thellė urgjent mbi legjislacionin penal i kompletuar plotėsuar me dispozita tė precizuara qartė dhe me Institucione tė harmonizuara;

     • tė tejkalohen ngecjet dhe defektet nė procesin e riemėrimeve tė zbatuara nga Komisioni i Pavarur duke pėrfshi edhe mbrojtjen nga ndikimet e jashtme duke mbėshtetur procesin thelbėsisht vetėm nė kriteret objektive tė kualifikimit. Personat e zgjedhur nė zyrė juridike duhet tė jenė individė me integritet dhe tė jenė tė aftė me kualifikime dhe ushtrime tė duhura nė ligj. Ēfarėdo metode e seleksionimit gjyqėsor duhet tė kujdeset kundėr emėrtimeve gjyqėsore pėr motive keqdashėse;

     • tė vendoset sistemi i riorganizuar gjyqėsor pėrmes aprovimit tė ligjeve mbi gjykatat dhe prokurorinė dhe urgjent tė tejkalohet sistemi i trashėguar i gjykatave. Sistemi i ri duhet tė promovojė pavarėsinė duke siguruar njė rishpėrndarje reale organizative dhe juridiksionale e pėrgjegjėsive;

     • tė vendoset sistemi i riorganizuar gjyqėsor pėrmes aprovimit tė ligjeve mbi gjykatat dhe prokurorinė dhe urgjent tė tejkalohet sistemi i trashėguar i gjykatave. Sistemi i ri duhet tė promovojė pavarėsinė duke siguruar nė rishpėrndarje reale organizative dhe juridiksionale e pėrgjegjėsive;

     • tė vendoset juridiksioni gjyqėsor nė mbarė territorin e Kosovės. Gjyqėsia duhet tė ketė juridiksion mbi tė gjitha kontestet e natyrės juridike. Gjykatat tė jenė financiarisht tė pavarura pagat e stafit gjyqėsor deh buxheti i gjykatave nuk duhet tė jetė subjekt i reduktimeve buxhetare arbitrare tė imponuar nga tė tjerė. Nė Kosovė ēdo kush duhet tė ketė tė drejtė tė gjykohet nga gjykatat e rregullta duke pėrdorur procedurat ligjore ekzistuese. Tribunalet qė nuk pėrdorin procedurat adekuate tė procesit ligjor nuk duhet tė krijohen pėr tė zėvendėsuar juridiksionin qė i takon gjykatave tė rregullta;

     • tė fillohet sa mė parė me organizimin e provimet tė jurisprudencės pėr tė siguruar sa mė shpejtė juristė tė kualifikuar nė ligj;

     • tė filloj funksionimi i sistemit tė noterisė;

     • tė vendoset Agjensioni i pavarur kompetent pėr pėrmbarimin e vendimeve gjyqėsore;

     • tė funksionalizohet Institucioni i zgjedhjes me marrėveshje tė kontesteve.

 

VI

Oda e Avokatėve tė Kosovės si pjesė e rėndėsishme e sistemit tė drejtėsisė ėn Kosovė do tė kėmbėngul nė pėrmbushjen e misionit tė vet pėr:

     • avancimin e sundimit tė ligjit nė Kosovė duke mbėshtetur procesin e reformave ligjore. Ajo vazhdimisht do tė jetė nė misionin e avancimit tė drejtėsisė.

     • tė nxitė njė qasje sa mė tė plotė dhe tė barabartė tė pėrfaqėsimit nė ēėshtjet ligjore pėr tė gjithė personat pa marrė parasysh kushtet ekonomike sociale. kėto pėrpjekje do tė pėrfshijnė veēanėrisht pakicat, gratė dhe personat me tė meta. Komuniteti do tė pėrfitojė nga pėrpjekjet e Odės pėr pėrforcimin e administrimit tė drejtėsisė zgjerimin e kuptimit dhe respektimin e ligjit dhe tė institucioneve ligjore.

     • nė ndėrtimin e lehtėsive tė hyrjes nė profesion tė kategorive tė veēanta duke pėrfshirė pakicat, gratė dhe personat nga zonat rurale.

     • rritjen e njohjes publike dhe respektit pėr ligjin, procedurat ligjore dhe rolin e profesionit ligjor nė mbrojtjen e standardeve ligjore.

     • Ajo do tė shtojė pėrpjekjet pėr tė ruajtur promovuar dhe avancuar idealet e drejtėsisė dhe dedikimin e profesionit ligjor shėrbimit publik.

     • Ajo do t’i ndihmojė anėtarėt nė komunikimin me gjykatat dhe organet e administratės si dhe autoritetet e tjera tė vendosura nė Kosovė; tė vehet nė mbrojtjen e anėtarėve tė vet nė rastet e trajtimit jo tė drejtė nga autoritetet.

     Oda i konsideron synime tė veta tė pėrhershme angazhimet pėr ruajtjen e pavarėsisė sė profesionit tė avokatit dhe pushtetit gjyqėsor si themele tė shoqėrisė sė lirė demokratike.

 

Nėnshkruar nga:

Musa Xh. Dragusha - Kryetar i OAK

Prishtinė, 26. 02. 2010