Deri kur mė?....

 

Shkruan: Skender Korēa

 

Shoqėria nė Kosovė, nėpėr mbarė qytetet ku jeton, edhe nė kėtė fillim viti ėshtė gdhirė me ankthin e pasigurisė, me hallet e shumta e shpresat e vogla, me paperspektivėn e tmerrshme dhe vizionet e cunguara. Nuk dijmė nga t’I ja mbajmė dhe ēdo herė na mbetet e vetmja pyetje ne fyt…Deri kur mė?

 

Kosova edhe nė kėtė vit numėron me ankth regjistrin e pafundmė tė problemeve, tė cilat, sipas gjitha parashikimeve s’do marrin fund as kėtė vit, e ndoshta edhe pėr njė decade, as qė do I mendojsė se ēfarė po e gjėnė e lėre mė tė I zgjidhė ato…

 

Pa drita, pa punė, me infrastrukturė shkatėrrues, pa pėrkujdesje shėndetėsore, me korrupsion tė madh, me qeveri mediokre, qeveri tė pa qėndrueshme , me koalicion qė tė ishte I brishtė do ishte shumė mirė, por as i brisht  nuk ėshtė…Deri kurė mė?

 

Kjo pasiguri pėr jetėn, pėr ekonoominė,  e ky kaos, artikuluar me gjuhėn mė tė thjeshtė, ka vetėm njė adresė: Politikėn dhe politizimin…Jeta ėshtė bvrė politikė e politika jetė nė Kosovė. Nė palc jemi prishur, pa aspiratė dhe pa ambicie, pa shancė pėr riparim dhe pa vision, pa ngulm pėr t’u riparuar dhe pa mundėsi, me shumė gjeneratorė tė saj tė kaosit dhe pa asnjė agregat pėr ta riparuar, me fundosje dhe pa shpresė pėr shpėtim…Deri kurė mė?....

 

S’do mend se kriza e pėrgjithshme nė Kosovė, degradimi dhe deformimi qė po ndodh kudo, i ka kundėrshtarėt e vet, pikėrisht ata tė cilėt janė tė thirrur tė krijojnė zgjedhje mė optimale, tek politika e politikanėt.  A thua do kemi vullnetin pėr tė bėrė njė gjė tė kėtillė, pėr tė degraduar degradimin, e fuēizuar njėherė e pėrgjithmonė arsyen nė kėtė vend, pėr tė i dhėnė shancė jetės normale njėherė pėr qytetarėt e saj tė ndihen jo vetem komod nė shtetin e tyre por tė shpresojnė dhe tė motivohen pėr njė tė ardhme mė tė ndrithsme.

 

Nė tė kaluarėn, kemi pasur adresa (mbase shpeshherė i kemi shpikur) ku t’i hidhnim fajet pėr moszhvillimin tonė, ndėrsa sot, shpiken armiq, e kėta i kemi brenda. Nė gjithė kėtė amulli e paperspektivė, kundėrshtarėt e brendshėm tė cilėt bluajnė qytetarin e Kosovės  dhe frenojnė pėrparimin, janė ata qė kanė marr pėrsipėr drejtimin e tij: politikanėt, por, duke mos pėrjashtuar nė kėtė rast as “elitat tona”, tė cilat shpeshherė janė treguar konformiste dhe heshtin kėtė stagnim e degradim.

 

A thua janė ndryshe tė shtrėnguar kėta qė nuk dijnė dhe nuk munden tė reagojnė nė parim…sepse mė duket se ēdo gjė po merrė njė kahje tė dirigjimimit dhe janė tė kėrcenuar pėr tė drejtuar kėtė popull, apo janė ata qė po pranojnė tė bartin fajet e diturisė sė tyre qė po heshtin kėshtu…Deir kur mė?

 

Sistemi politik qė po mėtojmė tė ndėrtojmė, nuk ka asnjė armik mė tė madh se partitė politike, ato organizata tė cilat janė krijuar dhe kanė mision avancimin e demokracisė, kurse vetė kėto po gjenerojnė kriza dhe po prodhojnė tė gjitha tė kėqijat nė kėtė vend, nė  kohėn e dy vjetorit tė shtetit tė lindur…Besojmė se kapitulli I stėrvėshtirė I demokracisė dhe tranzicionit do jetė i gjatė edhe me dekada nė vijim, I pa shpresė pėr tė pėrfunduar njeherė nė kėtė vend…Nė Kosovė ky tranzicion ka marrė trajta tė veēanta qė e relakson klasėn politike dhe I jep ngushėllim bashkė me misionet e huaja, duke ja hedhur gabimet se I kanė kėta apo ata nė politikėn e Kosovės, sepse pot ė ishim ne thonė politikanėt do ja bėnim mė ndryshe…e si do ja bėnin? Ju themi se njejtė do ja bėjnė sikur qqė janė duke ja bėrė…edhe mė keq besa…


Mėrrim tė gjitha segmentet nė Kosovė: arsimin , shkencėn, ekonominė, shėndetėsinė, gjygjėsinė, cilat nga kėto dhe segmente tė tjera janė nė rregull? Asnjėra, e as tjetra e as tė tjerat qė nuk i pėrmenda…

 

Po kalkulojmė zgjdhjet, KQZ, dhe elektoratin, qė as kėto nuk janė nė nivel…Kosova parcializohet nė funksion, parcializohet nė veprim prej nga vijnė liderėt e saj politik, apo tė themi mė mirė njė kantonizim privat i politikanėve drejt Kosovės qė po reflekton negacion trishtues nė jetėn e qyetetarit…


Nė njė shoqėri sikur kjo nė Kosovė, ku manipulimi nė emėr tė kombit dhe pėr kombin, punėve tė shtetit dhe kundėr shtetit, ėshtė mė se normal kur asgjė nuk ėshtė normale,  nė njė shoqėri ku injoranca dominon punėt e konsolidimit tė vendi, ēfarė mund tė kėrkohet mė shumė? Por vlenė njė pyetje deri kur mė?

 

Kosova ėshtė njė vend, njė shoqėri ku dėshira pėr lavdi dhe vetėkėnaqėsia janė tipare dalluese e mbisunduese, nė njė shoqėri ku sistemi i vlerave ėshtė pėrmbysur, vėshtirė tė shihet epilogu i procesit tė ringjalljės, sepse institucionalizimi i kėtyre veseve e sėmundjeve shoqėrore, ka ndėrtuar njė breg me kurorė qė rrallė mund tė dilet, qė pengon ēdo alternativė pėrparimtare, pengon dh ethellon edhe mė shumė hendeqet qė i kishim me vite problematike dhe tash edhe mė shumė po I japim injorancė edh evetės sonė dhe ardhmėrisė sonė nė Kosovė…

 

Pėr tė sqaruar kėtė problem, flasin tensionet absurde, kriza ekonomike, grevat, paknaqėsitė, proceset gjygjėsore tė montuara, krimi dhe organizimi I tij me strukturė, nepotizmi dhe injoranca e shumė faktorė tė tjerė,


Sėmundja bazike tek ne ėshtė kryeneqėsia jonė dhe kėmbėngulėsia jonė se vetėm partitė nė pushtet na sjellin “mrekullitė” gjė qė ėshtė mos aftėsia pėr t’u bashkuar rreth koncepti tė sė mirave tė pėrbashkėta, postulati themelor mbi cilėn ėshtė ngritur dhe qėndron qytetėrimit perėndimor, vlerat dhe sistemi perėndimor. Nė dimensionet tona shoqėrore, kultura e tė mirave tė pėrbashkėta nuk ekziston, sepse nuk tė jep shancin pushteti.

 

Njė njeri i shkolluar nė  Kosovė vlen vetėm njė mandate qeveritar, kurse ne mandatin tjetėr ai ėshtė njė asgjė, sepse po tė bje qeveria kė rėnė sikur nga lartėsia dhe a shpėton sė gjali edhe kjo nuk ka rėndėsi…Njė ekpert pas rėnjes shėndrrohet njė njeri qė I takon kategorisė sociale nė Kosovė, ose pėr tė shpėtuar duhet tė ndrrojė partinė dhe tė antarsohet nė partinė qė ėshtė nė pushtet…


Le tė besohet se nė pėrvjetorin e dytė tė pavaėsisė sė Kosovės, nė ditėlindjen e saj tė dytė, edhe festa ishte e ndarė, qoftė nė grupe politike e qoftė edhe nė aspektin tjetėr…Partitė nė pushtetit nga vetja dhe pėr kremtim as qė thirrin njerzit e tjera partive politike nė Kosovė nė asnjė manifestim as sa pėr sy e faqe…Edhe  varrezat e dėshmorėve vizitohen ndaras, jo vetėm nga partitė e koalicionit,  por nga tė gjitha subjektet politike…Deir kur mė?...


Andaj, edhe brenda organizimeve tona politike, kulturore, shoqėrore, kemi aq shumė ēudira, degradime sa qė tė le pėrshtypjen se kush jemi dhe sa republika ka pėrbrenda Kosovės…A thua vallė Kosova ėshtė njė apo ka edhe tjera republika, sepse sa sisteme tė instaluara ka nė kėtė Kosovė, sa paralelizma ka, kemi zėnė tė mėsojmė sepse po I shohim pėrditė…e nė tė kundėrtėn aty ku I shohim aty na hedhet biber nė sy se ligji dhe rendi kushtetues po vepron nė mbarė territorin e Kosovės…Ēfarė mashtrimi, edhe mė i rėndė ėshtė kur ta thonė kėta “elitar” tė Kosovės…Pushtetarėt de…

 

Mos tė harrojmė se edhe zgjdhjet nė Kosovė, pėr mendimin tim, mė tė drejtė, na vėnė para njė sprove aspak tė lehtė, madje, pse tė mos themi, shtrojnė njė dilemė tė ankthshme: ēfarė ėshtė kjo demokraci e kėsaj Kosove mė se eksperimentale?

 

Po pyesim a ėshtė koncept demokracie dhe zhvillimi nė Kosovė kjo qė po na ndodhėn ne?

 

Demokracia nė Kosovė ėshtė njė fluks i jashtėm, jo thelbėsor, i pranuar vetėm por t’iu pėrgjigjur trendėve dhe rrethanave mė tė gjėra politike, e jo mendėsi, pėr tė krijuar alternativa pėr tė mirėn e pėrbashkėt pėr zhvillim pėr kapėrcim krizash ekonomike, pėr strategji zhvillimi por ėshtė njė koncept demokracie qė varet dirket nga raportet e bossave politik tė partive politike. Vaj halli nėse bossat grinden, shkoj miletin dhe shkoj bereqeti..sepse fatin tonė dhe tė fėmijve tonė e kanė ata nė dorė tė tyre….

 

Kjo qė po ndodhė nė Kosovė ėshtė njė primitivizėm klanor, kur flet bossi, nuk ka rėndėsi se ēka ka thėnė sa ka rėndėsi se kush ka thėnė…Ka thėnė bossi dhe ēdo gjė ka marrė fund…

A mund ta shpėtojmė demokracinė nė Kosovė apo mė parė duhet ta shpėtojmė popullin nga politika e liderėve tė tyre?

 

Besojmė deri sa nuk kemi parametra qė flasin pėr njė demokarci tė mirėfilltė nė Kosovė do kemi modele tė rrjeshme tė vetėknaqėsisė nė Kosovė, tė korrupsionit, modele tė hajnisė, modele tė krimit, modele tė klaneve, modele tė nepotizmit, modele tė paknaqėsisė tė tė gjitha shtresave qė nuk marrin pjesė nė qeverinė, jo pėr tė qenė ajo vetė qeveria, por ka kuptuar se qeveria e Kosovės nuk po zgjidhė kriza por po

 Gjeneron pėrditė e mė shumė…A thua tė  bie kjo qeveri e Kosovės, do mund tė tejkalohen kėto probleme qė janė future nė gjakun tonė tash mė? Deri kur mė?

 

Nėse duhet tė instalohen postulatet e vėrteta tė demokracisė nė Kosovė edhe po tė jetė si program ky, nuk do mund tė bėhet sepse vetė Kosova po na del njė Windows i pa licencuar pėr asgjė...Deri kur mė?