Deri kur mė?....
Shkruan: Skender Korēa
Shoqėria nė Kosovė, nėpėr mbarė qytetet
ku jeton, edhe nė kėtė fillim viti ėshtė gdhirė me ankthin e pasigurisė, me
hallet e shumta e shpresat e vogla, me paperspektivėn e tmerrshme dhe vizionet
e cunguara. Nuk dijmė nga tI ja mbajmė dhe ēdo herė na mbetet e vetmja pyetje
ne fyt
Deri kur mė?
Kosova edhe nė kėtė vit numėron me
ankth regjistrin e pafundmė tė problemeve, tė cilat, sipas gjitha parashikimeve
sdo marrin fund as kėtė vit, e ndoshta edhe pėr njė decade, as qė do I mendojsė
se ēfarė po e gjėnė e lėre mė tė I zgjidhė ato
Pa drita, pa punė, me infrastrukturė
shkatėrrues, pa pėrkujdesje shėndetėsore, me korrupsion tė madh, me qeveri
mediokre, qeveri tė pa qėndrueshme , me koalicion qė tė ishte I brishtė do
ishte shumė mirė, por as i brisht nuk ėshtė
Deri
kurė mė?
Kjo pasiguri pėr jetėn, pėr ekonoominė,
e ky kaos, artikuluar me gjuhėn mė tė
thjeshtė, ka vetėm njė adresė: Politikėn dhe politizimin
Jeta ėshtė bvrė
politikė e politika jetė nė Kosovė. Nė palc jemi prishur, pa aspiratė dhe pa ambicie,
pa shancė pėr riparim dhe pa vision, pa ngulm pėr tu riparuar dhe pa mundėsi,
me shumė gjeneratorė tė saj tė kaosit dhe pa asnjė agregat pėr ta riparuar, me
fundosje dhe pa shpresė pėr shpėtim
Deri kurė mė?....
Sdo mend se kriza e pėrgjithshme nė Kosovė,
degradimi dhe deformimi qė po ndodh kudo, i ka kundėrshtarėt e vet, pikėrisht
ata tė cilėt janė tė thirrur tė krijojnė zgjedhje mė optimale, tek politika e
politikanėt. A thua do kemi vullnetin pėr
tė bėrė njė gjė tė kėtillė, pėr tė degraduar degradimin, e fuēizuar njėherė e pėrgjithmonė
arsyen nė kėtė vend, pėr tė i dhėnė shancė jetės normale njėherė pėr qytetarėt
e saj tė ndihen jo vetem komod nė shtetin e tyre por tė shpresojnė dhe tė
motivohen pėr njė tė ardhme mė tė ndrithsme.
Nė tė kaluarėn, kemi pasur adresa
(mbase shpeshherė i kemi shpikur) ku ti hidhnim fajet pėr moszhvillimin tonė,
ndėrsa sot, shpiken armiq, e kėta i kemi brenda. Nė gjithė kėtė amulli e
paperspektivė, kundėrshtarėt e brendshėm tė cilėt bluajnė qytetarin e Kosovės dhe frenojnė pėrparimin, janė ata qė kanė marr
pėrsipėr drejtimin e tij: politikanėt, por, duke mos pėrjashtuar nė kėtė rast
as elitat tona, tė cilat shpeshherė janė treguar konformiste dhe heshtin kėtė
stagnim e degradim.
A thua janė ndryshe tė shtrėnguar kėta
qė nuk dijnė dhe nuk munden tė reagojnė nė parim
sepse mė duket se ēdo gjė po
merrė njė kahje tė dirigjimimit dhe janė tė kėrcenuar pėr tė drejtuar kėtė
popull, apo janė ata qė po pranojnė tė bartin fajet e diturisė sė tyre qė po
heshtin kėshtu
Deir kur mė?
Sistemi politik qė po mėtojmė tė
ndėrtojmė, nuk ka asnjė armik mė tė madh se partitė politike, ato organizata tė
cilat janė krijuar dhe kanė mision avancimin e demokracisė, kurse vetė kėto po
gjenerojnė kriza dhe po prodhojnė tė gjitha tė kėqijat nė kėtė vend, nė kohėn e dy vjetorit tė shtetit tė
lindur
Besojmė se kapitulli I stėrvėshtirė I demokracisė dhe tranzicionit do
jetė i gjatė edhe me dekada nė vijim, I pa shpresė pėr tė pėrfunduar njeherė nė
kėtė vend
Nė Kosovė ky tranzicion ka marrė trajta tė veēanta qė e relakson klasėn
politike dhe I jep ngushėllim bashkė me misionet e huaja, duke ja hedhur
gabimet se I kanė kėta apo ata nė politikėn e Kosovės, sepse pot ė ishim ne
thonė politikanėt do ja bėnim mė ndryshe
e si do ja bėnin? Ju themi se njejtė
do ja bėjnė sikur qqė janė duke ja bėrė
edhe mė keq besa
Mėrrim tė gjitha segmentet nė Kosovė: arsimin , shkencėn, ekonominė, shėndetėsinė,
gjygjėsinė, cilat nga kėto dhe segmente tė tjera janė nė rregull? Asnjėra, e as
tjetra e as tė tjerat qė nuk i pėrmenda
Po kalkulojmė zgjdhjet, KQZ, dhe
elektoratin, qė as kėto nuk janė nė nivel
Kosova parcializohet nė funksion,
parcializohet nė veprim prej nga vijnė liderėt e saj politik, apo tė themi mė
mirė njė kantonizim privat i politikanėve drejt Kosovės qė po reflekton
negacion trishtues nė jetėn e qyetetarit
Nė njė shoqėri sikur kjo nė Kosovė, ku manipulimi nė emėr tė kombit dhe pėr
kombin, punėve tė shtetit dhe kundėr shtetit, ėshtė mė se normal kur asgjė nuk ėshtė
normale, nė njė shoqėri ku injoranca dominon
punėt e konsolidimit tė vendi, ēfarė mund tė kėrkohet mė shumė? Por vlenė njė
pyetje deri kur mė?
Kosova ėshtė njė vend, njė shoqėri ku
dėshira pėr lavdi dhe vetėkėnaqėsia janė tipare dalluese e mbisunduese, nė njė
shoqėri ku sistemi i vlerave ėshtė pėrmbysur, vėshtirė tė shihet epilogu i
procesit tė ringjalljės, sepse institucionalizimi i kėtyre veseve e sėmundjeve
shoqėrore, ka ndėrtuar njė breg me kurorė qė rrallė mund tė dilet, qė pengon
ēdo alternativė pėrparimtare, pengon dh ethellon edhe mė shumė hendeqet qė i
kishim me vite problematike dhe tash edhe mė shumė po I japim injorancė edh
evetės sonė dhe ardhmėrisė sonė nė Kosovė
Pėr tė sqaruar kėtė problem, flasin
tensionet absurde, kriza ekonomike, grevat, paknaqėsitė, proceset gjygjėsore tė
montuara, krimi dhe organizimi I tij me strukturė, nepotizmi dhe injoranca e
shumė faktorė tė tjerė,
Sėmundja bazike tek ne ėshtė kryeneqėsia jonė dhe kėmbėngulėsia jonė se vetėm
partitė nė pushtet na sjellin mrekullitė gjė qė ėshtė mos aftėsia pėr tu
bashkuar rreth koncepti tė sė mirave tė pėrbashkėta, postulati themelor mbi
cilėn ėshtė ngritur dhe qėndron qytetėrimit perėndimor, vlerat dhe sistemi
perėndimor. Nė dimensionet tona shoqėrore, kultura e tė mirave tė pėrbashkėta
nuk ekziston, sepse nuk tė jep shancin pushteti.
Njė njeri i shkolluar nė Kosovė vlen vetėm njė mandate qeveritar, kurse
ne mandatin tjetėr ai ėshtė njė asgjė, sepse po tė bje qeveria kė rėnė sikur
nga lartėsia dhe a shpėton sė gjali edhe kjo nuk ka rėndėsi
Njė ekpert pas rėnjes
shėndrrohet njė njeri qė I takon kategorisė sociale nė Kosovė, ose pėr tė shpėtuar
duhet tė ndrrojė partinė dhe tė antarsohet nė partinė qė ėshtė nė pushtet
Le tė besohet se nė pėrvjetorin e dytė tė pavaėsisė sė Kosovės, nė ditėlindjen
e saj tė dytė, edhe festa ishte e ndarė, qoftė nė grupe politike e qoftė edhe nė
aspektin tjetėr
Partitė nė pushtetit nga vetja dhe pėr kremtim as qė thirrin
njerzit e tjera partive politike nė Kosovė nė asnjė manifestim as sa pėr sy e
faqe
Edhe varrezat e dėshmorėve vizitohen
ndaras, jo vetėm nga partitė e koalicionit,
por nga tė gjitha subjektet politike
Deir kur mė?...
Andaj, edhe brenda organizimeve tona politike, kulturore, shoqėrore, kemi aq
shumė ēudira, degradime sa qė tė le pėrshtypjen se kush jemi dhe sa republika
ka pėrbrenda Kosovės
A thua vallė Kosova ėshtė njė apo ka edhe tjera republika,
sepse sa sisteme tė instaluara ka nė kėtė Kosovė, sa paralelizma ka, kemi zėnė
tė mėsojmė sepse po I shohim pėrditė
e nė tė kundėrtėn aty ku I shohim aty na
hedhet biber nė sy se ligji dhe rendi kushtetues po vepron nė mbarė territorin
e Kosovės
Ēfarė mashtrimi, edhe mė i rėndė ėshtė kur ta thonė kėta elitar tė
Kosovės
Pushtetarėt de
Mos tė harrojmė se edhe zgjdhjet nė
Kosovė, pėr mendimin tim, mė tė drejtė, na vėnė para njė sprove aspak tė lehtė,
madje, pse tė mos themi, shtrojnė njė dilemė tė ankthshme: ēfarė ėshtė kjo
demokraci e kėsaj Kosove mė se eksperimentale?
Po pyesim a ėshtė koncept demokracie
dhe zhvillimi nė Kosovė kjo qė po na ndodhėn ne?
Demokracia nė Kosovė ėshtė njė fluks i
jashtėm, jo thelbėsor, i pranuar vetėm por tiu pėrgjigjur trendėve dhe
rrethanave mė tė gjėra politike, e jo mendėsi, pėr tė krijuar alternativa pėr
tė mirėn e pėrbashkėt pėr zhvillim pėr kapėrcim krizash ekonomike, pėr
strategji zhvillimi por ėshtė njė koncept demokracie qė varet dirket nga
raportet e bossave politik tė partive politike. Vaj halli nėse bossat grinden,
shkoj miletin dhe shkoj bereqeti..sepse fatin tonė dhe tė fėmijve tonė e kanė
ata nė dorė tė tyre
.
Kjo qė po ndodhė nė Kosovė ėshtė njė
primitivizėm klanor, kur flet bossi, nuk ka rėndėsi se ēka ka thėnė sa ka rėndėsi
se kush ka thėnė
Ka thėnė bossi dhe ēdo gjė ka marrė fund
A mund ta shpėtojmė demokracinė nė
Kosovė apo mė parė duhet ta shpėtojmė popullin nga politika e liderėve tė tyre?
Besojmė deri sa nuk kemi parametra qė
flasin pėr njė demokarci tė mirėfilltė nė Kosovė do kemi modele tė rrjeshme tė
vetėknaqėsisė nė Kosovė, tė korrupsionit, modele tė hajnisė, modele tė krimit,
modele tė klaneve, modele tė nepotizmit, modele tė paknaqėsisė tė tė gjitha
shtresave qė nuk marrin pjesė nė qeverinė, jo pėr tė qenė ajo vetė qeveria, por
ka kuptuar se qeveria e Kosovės nuk po zgjidhė kriza por po
Gjeneron pėrditė e mė shumė
A thua tė bie kjo qeveri e Kosovės, do mund tė tejkalohen
kėto probleme qė janė future nė gjakun tonė tash mė? Deri kur mė?
Nėse duhet tė instalohen postulatet e
vėrteta tė demokracisė nė Kosovė edhe po tė jetė si program ky, nuk do mund tė
bėhet sepse vetė Kosova po na del njė Windows i pa licencuar pėr asgjė...Deri
kur mė?