Festivali i Pare Folklorik i Diaspores Shqiptare ne SHBA-es

Shkruan : Beqir SINA, New York

Detroiti : Me magjine dhe merkulline e kengeve dhe valleve shqiptare ne Amerike

ROCHESTER HILLS - DETRIOT (MICHINGAN) Ne Shtetet e Bashkuara te Amerikes, ku mendohet se jetojne aktualishte me shume se gjysme milioni shqiptare, te emigruar keta ne kohe e rrethana te ndryshme, tradita e kengeve dhe e vellave tona folklorike, ekziston per me shume se nje shekull. Cdo nje vendbanim shqiptar ne SHBA, ka pasur nje eveniment me kenge e valle popullore. Qe fillon prej nga dasmat dhe gazmendet e tona, e deri tek kremtimi e i festave kombetare. Sidomos, Dita e shpalljes se Pavaresise - Dita e Flamurit, 28 Nnentori 1912. Mirpo, ka qene kisha katolike shqiptare ne Amerike, ajo, qe e ka bere folklorin tone, si nje feste te madhe, e shquar per nje menyre tjeter te pasqyrimit te vlerave dhe aneve me te bukrura te folklorit tone.

Ne New York, kisha katolike shqiptare "Zoja e Shkodres" ka organizuar per gati dy dekada festivale folklorike, duke dhene nje shembull te mire, sesi mund te ruhet kultura tradita dhe trashgmnia jone kombetare. Edhe pse jemi kaq larg vendit tone. Kuptohet, qe keto festivale folklorike, dallohen shume nga ato te vendit tone. Shume prej ketyre festivaleve folklorike, kane zevendesuar muziken e folklorin e dasmave dhe ahengjeve. Cka ka treguar se shpirti i tradites shqiptare vazhdon te jetoje, edhe pse jemi kaq larg ketu ne SHBA. Megjithse, duhet pranuar se keto festivale, nje dite mund te behen edhe bashkekohore, edhe si ne vendlindje. Kete do ta tregonte mbreme ketu ne Rochester Hill - Detroit(Micigan) edhe Festivali i Pare i Daspores shqiptare ne SHBA-se.

Mbreme ne sallen e madhe te koncerteve, para me shume se 700 vetave ne kishen katolike Shen Palit, filloi Festivali i Pare Folkolirk i Diaspores Shqiptare ne SHBA-es. Aktiviteti kulturor i vitit, dhe i veçanti ne mergaten shqiptare, ne shtetin e Miciganit.

Kete festival e ka pershendetur Meshtari, dhe famullitarit Don Anton Kçira, i cili pasi falenderoje te gjithe pjesmarresit, tha se festivali i pare i diaspores shqiptare, e ka bere kete kishe (Kishen e Shen Palit) te duket edhe me e bukur, tha ai. E mbuluar e tera kuq e zi, dhe e zbukuruara dhe e hijeshuar me ngjyrat e bukuara te veshjeve popullore kombetare te grupeve, pjesmarrese. theksoi don Anton Kcira, kenget e vallet tona te bukuar jane mrekullia e ketij festivali, i cili do te zgjase tre dite.

Don Anton Kcira, ka kujtuar se Kisha e Shen Palit, i ka ruajtur gjithmon keto visare te cmuara te kombit tone, edhe ketu pertej oqeanit edhe athere kur rrezikohej egzistenca e saj. Pasi sipas tij ky ka qene nje detyrim, moral, shoqeror e kombetar, i te gjithe juve baskeatdhetarve te dashur ne rradhe te pare. Famullitari i kesaj kishe don Anton Kcira, tha se" Mbajtja e gjalle e trashegmnise sone kombetare, behet te tregojme vlerat me te mira te tradites sone kombetare. Keshtu, qe edhe ky festival per ne qe jetojme ne emigracion ka vlera shume me te medha percjellese tek brezat tane.

Ai tha se ky festival ka disa cmime , por cmimin dhe vlersimin me te madh, e ka marre publiku i mrekullueshem qe po e ndjek sot, kete festival. Pra, shrhete ai fitues i vendit te pare jeni ju shqiptaret e Amerikes, te cilet, po e percillni dhe po ua lini trashegim femijeve tuaj, kengen, vallen e melodin shqiptare te te gjitha visve shqiptare, prej nga Kosova, Shqiperia dhe Cameria.

Festvalin e deklaroje te hapur dhe e pershendeti ne emer te organizatorit, drejtori i ketij festivali kengetari i komunitetit Fran Gjokaj. Me kete rast, tha Gjokaj shpreh falemnderimin me te madh dhe mirenjohjen e respektin e thelle per pjesmarresit, te cilet erdhen edhe nga larg, New Yorku, e Bostoni". Festvalin e pershendeti edhe majori i qytetit te Rochester Hillit, Brian Brunet dhe gruaja e tij Grid Brunet, e cila edhe kendoje per kete festival kengen "God Bless America".

Drejtor artistik i ketij Festivali eshte rapsodi Fran Gjokaj,udheheqes artistik dhe libretist poeti Gjovalin Lumaj ndersa regjizor i festivalit Ndue Gjekaj. Per ndarjen e cmimeve eshte ngritur edhe nje juri me profesionist te kesaj fushe. Juria e festivalit eshte perbere nga Met Agolli ish koreograf i Ansambilit Kombetar, dhe pjesmarres ne te gjitha festivalet kombetare ne Shqiperi.profesor Lulash Palushaj studiues dhe njohes i mire i folkolrit tone, Mehill Cuni mysafire special nga Shqiperia, Tonin Tushaj , Zef Pergega, gazetar dhe publicist i njohur, studiues i vlerava folkolrike shqiptare

Ne diten e hapjes, u zhvillua nje parakalim rreth kishes katolike shqiptare Shen Pali, i grupeve pjesmarrese. Festivalin e prezantojn Dritan Dako dhe Blerina Jahja. Festivalin e hapi kenga me titull "Nuk kam djem me u kalb ne Qeli". Ne festival marrin pjese kengetar, valletar, instrumentiste dhe grupe nga Micigani, Bostoni dhe Nee-Jorku. Jehone te madhe ketij aktiviteti, po i bene media shqiptare ne Amerike. Festivali organizohet ne mjediset e kishes se Shen Palit per tre dite me rradhe nga 3-6 korrik 2008.

FESTIVALI i PARE FOLKLORIK I SHQIPTARVE TE AMERIKES

Kjo eshte here e pare qe ne Shtetet e Bashkuara te Amerikes shqiptaret me banim ne kete shtet po organizojne Festivalin e Pare Folklorik, me pjesmarrjen e grupeve artsitike nga disa shtete te Amerikes. Festivali i Pare Folklorik organizohet me iniciativen e Kishes Katolike te "Shen Palit" 65533; ne Rochester ne shtetin e Michiganit ku mendohet se jetojne me shume se 150 mije shqiptare..

Festivali do te zhvillohet ne datat 4-5- dhe 6 korrik qe perkon dhe me festen me te rendesishme te SHBA-se,shpallja e pamvaresise 4 korriku 232 vjetori i Pavaresise se SHBA. Nga keto tre dite , dy ditet e para jane konkuruese ndersa e treat do te jete nje spektakel me grupet,kenget dhe vallet fituese te prezatuara ne dy ditet e para.

Grupet pjesmarrese :

Qendra Kulturore "Gjergj Kastrioti" 65533; e kishes se "Shen Palit" 65533; Rochester Michigan

Qendra Kulturore "Nene Tereza" 65533; e kishes "Zoja e Shkodres" 65533; ne Nee York, me grupin Rozafa.

Grupi i valleve "Bashkikimi" te shqiptarve te Bostonit.

Shoqeria Kulturore Artistike "Kelmendi" 65533; ne New York

Grupi Folklorik i New Yorkut Bashkimi Kombetar.

Ne naten e pare me 4 korrik konkuruan grupet e qendrave kulturore :

"Gjergj Kastrioti" 65533; Michigan dhe qendra kulturore "Nene Tereza" 65533; ne New York me grupin e vajzave Rozafati te rejtuara nga Axhelina Nika.

Ne naten e dyte me 5 korrik konkurojne; grupi i valleve te shqiptarve te Bostonit,grupi i shoqerise kulturore artistike "Kelmendi" 65533; nga Nee York Diten e diele me 6 korrik do te shperndahen cmimet e fitueseve dhe po fituesit do te japin
koncert artistik.

Sponsor gjeneral i festivalit eshte Kisha Katolike e "Shen Palit" 65533; Rochester Michigan. Sponsor te tjere qe kane mundesuar realizimin e keti aktiviteti te pare ne keto permasa ne Shtetet e Bashkuara te Amerikes jane;Ekrem Bardha,Marash Nucullaj,Ndue Ftoni,Malote Ivezaj.

Sqarim : Organizatori njoftoi se e quajn festivali i pare pasi ata thane se ky ishte i pari festival Foklorik, e jo i muzikes popullore e perzier me zhanre te tjera. Logoja e festivalit ishte Festivali i Pare Folklorik i Diaspores Shqiptare ne SHBA-se.