Me mohimin e së kaluarës dhe injorimin e të sotmes, nuk mund të parashikohet dot e ardhmja e Shqipërisë

Shkruan : Dr. Sulejman K. ABAZI

Deklarimi i politikës së jashtme shqiptare, për njohjen e Maqedonisë me emrin "kështu dhe ashtu", tregon se ajo tenton të rrijë hypur në "dy atllarë", kur në fakt e di mirë se çfarë mund të ngjasë në një rast të tillë.

Ndryshimet e situatave në rajon, pas ndikimeve të qëndrimeve të befta të politikës amerikane, ndoshta dik tojnë qëndrime të reja të politikës shqiptare, të cilat në çdo rast, duhet të udhëhiqen nga parimet dhe konceptet bazë të një politike të zhdërvjellët, me përfitime për interesat kombëtare. Lëvizja e fundit e politikës amerikane, ishte një befasi. Shkak ndoshta mund të ketë qënë parandalimi ndaj një destabilizimi të mundshëm të rajonit, në kushtet e triumfit të referendumit në Maqedoni. Përfundimet në terren vërtetuan hapur, se qëndrimi amerikan ishte i menduar mirë, dhe ata që kishin sy e panë, ndërsa ata që kishin veshë e dëgjuan.

Prej këtij qëndrimi dhe nga arritja e disa synimeve njëherazi, politika shqiptare ndoshta duhet të kuptonte më shumë, dhe mbi këtë bazë, në perspektivë ajo duhet të përfitojë në lëmin e marrdhënieve rajonale e partneriale, si në rastin e marrëdhënieve të saj me Amerikën.

Zgjedhja proamerikane e shqiptarëve, aktualisht është një zgjedhje shqiptare dhe akoma nuk mund të pretendohet, se është një tendencë e organizuar. Kjo ide duhet mbështetur në të gjitha planet, sepse interesat tona kombëtare janë interesa në zhvillim dhe në nevojë. Në këtë situatë, ndoshta është e nevojshme të bëhet zgjidhja e duhur. Është me vend të shikohet përtej interesave të çastit dhe të klientelizmit politik, pavendosmërisë, me dëshirën "për ta pasur mirë me të gjithë". Jo rrallë çështjet rajonale e kanë bërë lëmsh politikën shqiptare. Në kushtet e një situate të lëvizshme faktori politik shqiptar mbetet i çorientuar.

Gjatë fushatës zgjedhore në Amerikë, për një periudhë 6 mujore, në pamje u ndje një bllokim i problemeve shqiptare. Ndoshta shqiptarët menduan, se Amerika për shkak të halleve të saj, i la jashtë vëmendjes. Megjithatë, agresiviteti mediatik europian për rizgjedhjen e Bushit president, nuk ndikoi mbi shqiptarët. Shqiptarët sot në qëndrime të tilla nuk dominohen më nga ideologjia, por nga politika. Ata tashmë e kanë kuptuar, se amerikanët zgjodhën komandantin e tyre në luftën kundër terrorizmit, dhe i dhanë atij të drejtën që ta çojë deri në fund luftën ndaj tij. çuditë amerikane mbeten të pranishme në çdo kohë. Menjëherë u ndje mësymja në Falluxhia dhe u njoh emri i Maqedonisë. Në kushtet e këtyre ndryshimeve, politika shqiptare u gjend bosh, duke mbajtur një qëndrim të lehtë ndaj opsionit amerikan.

Deklarimi i politikës së jashtme shqiptare, për njohjen e Maqedonisë me emrin "kështu dhe ashtu", tregon se ajo tenton të rrijë hypur në "dy atllarë", kur në fakt e di mirë se çfarë mund të ngjasë në një rast të tillë. Tendenca drejt një lloj kredibiliteti, duke synuar në zbutjen e qëndrimeve me të gjitha palët, është një mospërputhje qëndrimi politik në kohë dhe në hapësirë. Cila është hallka që i bashkërendon veprimet në politikën shqiptare? - Është çështja kombëtare apo lidhja e brendshme organizative, që ekzekutivi sot e ka të nevojshme, për të siguruar një lloj mbështetje politike me nuance pushteti?!

Cila është e vërteta, motivimi personal apo interesi kombëtar?! Këtë mund ta thonë publikisht vetëm drejtuesit e ekzekutivit shqiptar. Tredhja e politikës shqiptare, në rastin e qëndrimeve të kundërta midis kryetarit të shtetit dhe ekzekutivit shqiptar, është një paradoks, që nuk na çudit. Kjo nuk është as zgjuarësi, as diplomaci dhe as kokëfortësi, por një kurvllëk politik, që e nxjerr politikën shqiptare më të shpërlarë se kurrë. Në kushtet e këtij servilizmi, duhet të kuptojmë se sot jemi rob të një politike pa bosht dhe pa shtyllë kurrizore, e cila mbetet e huaj për interesat e shqiptarëve. Në këto kushte shqiptarët përkundrejt qëndrimeve të tilla, të përcaktojnë aleatët dhe kundërshtarët, larg mendjemadhësisë tradicionale. Në këtë çështje, nuk mund të pretendohet, se shqiptarët mund të bëhen palë me amerikanët. Shqipëria është shumë e vogël për të dalë në pozicione dhe nivele të tilla.

Politika shqiptare ende vuan delirin e madhështisë. Në këtë situatë, duhet të ketë vigjilencë të lartë. Grekët do të tentojnë të trazojnë faktorin shqiptar në Maqedoni, që ata të bëhen palë e konfliktit të hapur. Ëshë e vetmja armë e efektshme për ta kaluar krizën në shpinë të maqedonasve me duart e shqiptarëve.

Kjo me siguri që do të ndihet në politikën greke.

* * *

Amerikanët e njohin mirë politikën greke. Qëndrimi ndërkombëtar i Greqisë përfaqëson një politikë mendjemadhe, megallomane, agresive dhe të paaftë, që në përgjithësi bën shumë gabime. Goditja e dhënë menjëherë, dy ditë pasi zgjidhet presidenti i Amerikës, do të thotë se "dosja e Greqisë" për amerikanët është e mbushur dhe tani ka ardhur koha të hapet.

Ata që vuajnë pasojat e një politike të tillë, besojnë se shumë shpejtë Greqia ka për tu përballur me një mori problemesh.

Do t'i vijë radha që asaj t'i kërkohen çështje të nacionaliteteve, sepse ky shtet asnjëherë nuk ka deklaruar ndëretnitë që ka brenda vetes dhe si i trajton ato, çështjen e turqve, çamëve dhe emigracionit të gjerë. Një situatë e tillë nuk mund të kalojë pa ndikime në qëndrimin e fqinjve të saj. Kjo kërkon qëndrime vigjilente ndaj tradicionalizmit politik grek. Greqia me këtë rast, ndoshta do të kërkojë të destabilizojë Maqedoninë. Demonstrimet e tyre masive në Selanik, janë një fillesë, që nuk dihet se ku kanë fundin. Kjo ndodhi në një kohë, që opinioni maqedonas, nuk e kishte marrë ende veten nga përfundimet e referendumit. Rezultatet ishin shokuese pas deklarimeve amerikane. Në këtë situatë përplasja do të jetë midis Maqedonisë dhe Greqisë, dhe shqiptarët duhet të bëhen faktor i stabilitetit në rajon. Përgjegjësia le të mbetet tek shkaktarët. Amerika do të merret edhe në të ardhmen me Greqinë, dhe në këtë mes shqiptarët nuk duhet të bëhen palë në konflikte. Në një situatë të tillë, lusim zotin që amerikanët ta kërkojnë mbështetjen e shqiptarëve kundër politikës dhe qëndrimit grek. Pas goditjes së parë, mund të ketë goditje të tjera amerikane për Greqinë. Kjo sjell nevojën e kthimit të çështjes së çamërisë në një çështje mbarëkombëtare, dhe dosja e saj të serviret në rrugë institucionale e juridike Kongresit Amerikan dhe BE-së. Greqia duhet të ndëshkohet për genoncidin e rëndë në shpinë të popullsisë shqiptare të çamërisë. Opinioni në rajon duhet të kuptojnë, se Greqia e mban të ndezur "ligjin e luftës" me Shqipërinë, jo se ai i intereson asaj, por sepse ky "ligj" i intereson Europës. Në Ballkan ka shanse të nxitjes së armiqësisë midis Greqisë dhe Maqedonisë.

* * *

Por, të mbetemi më afër rajonit. Problemi i shqiptarëve me këtë rast, nuk janë problemet e Greqisë apo të Maqedonisë, se çfarë masash ndërmer politika dhe shteti grek, për të përballuar trysninë amerikane. Ato duhet të lihen të qeta, të përballen me angazhimet e tyre.

Megjithatë, ka mundësi që shtetit grek t'i imponohet një qëndrim i prerë, për të kuptuar, se jo për çdo gjë duhet të ndihet ashtu siç pretendon. Politika greke edhe për shumë kohë do të vuajë nga megallomania e saj. Këtë dëshmoi së fundi letra e presidentit grek drejtuar qeverisë dhe presidentit amerikan.

Shqiptarët nuk kanë fare arsye të ndërhyjnë në përplasjet midis tyre.Duhet kuptuar, se Greqia është shumë e vogël për të luajtur role të mëdha në Ballkan dhe më gjerë, siç pretendon. Kjo është një çështje e patrazuar, e cila për interesa rajonale, e detyron Europën sot t'i bëjë elozhe politikës greke, duke e bërë shpesh, "një sy qorr e një vesh shurdh". Problemi që veçohet, realisht po ndodh në Ballkan. Greqia përpiqet të luajë një rol dominant, sepse është anëtare e NATO-s dhe e BE-së, pa qënë aspak e kujdesëshme përballë problemeve të shumta që pjell një angazhim i tillë.

Greqia, herë pas here, shkel të drejtat e njeriut përmes ndjenjës se racizmit ndaj emigrantëve, ajo është krejt indiferente ndaj çështjes së popullsisë shqiptare të çamërisë, ajo ka pretendime të pabaza ndaj fqinjëve të saj, ajo mban në fuqi një "ligj lufte", duke shkaktuar armiqësi dhe krizë besimi. Shpesh, politika greke dhe kisha ortodokse, ndërhyjnë në punët e Shqipërisë pa kurrfarë ngurrimi, dhe këtë e bëjnë zyrtarët dhe deputetet e saj. Greqia bën presione që Shqipëria të shpallet një vend multietnik. Në kushtet e trajtimit të Shqipërisë si një prej tregjeve të saj më të rëndësishëm në rajon, shteti grek nuk mund të heqë dorë prej presioneve të herëpasherëshme, duke e mbajtur qeverinë shqiptare në morsën e negocimeve për në NATO dhe në BE. Ka shumë arsye për të menduar, se shteti grek ka një armiqësi të hapur kundër shqiptarëve dhe Shqipërisë.

Ky është një qëndrim institucional, që nuk e trondit aspak Europën. Me këtë rast shqiptarët nuk kanë pse të mos mendojnë, se pranimi dhe qënia e Greqisë në BE, mund të jetë një hap i nxituar i politikës kontinentale. Këtë shqiptarët po e vuajnë në shpinën e tyre. Vetë Greqia po na bind çdo ditë për këtë. Udhëheqja politike greke i ka dhënë shumë rëndësi vetes, duke kryer veprime që bien erë nacionalizëm, racizëm, menjë agresivitet të pashpjegueshëm. Ky fakt, i cili nënkuptohet edhe nga qëndrimi amerikan nuk duhet të anashkalohet.

* * *

Në këto kushte politika e shqiptarëve duhet të mbështesë qëndrimin amerikan, për të mbështetur interesat e saj kombëtare brenda lëvizjeve amerikane, një hap prapa saj. Nuk duhet lënë politika shqiptare në dorën e një mendjeje të ndryshkur, kushdo qoftë ky. Pasojat e qëndrimit europian kundër Shqipërisë, janë çështje që kanë të bëjnë me dominimin e një politike tradicionale, e cila zor se mund të dalë nga deliret e saj. Kjo është momentalisht një fatkeqësi, që duhet t'i detyrojë shqiptarët të mendojnë ndryshe. Zgjedhja e qëndrimit proamerikan është një zgjidhje, që e kanë bërë vetë shqiptarët për kundër Europës.

Pse nuk i nxisin amerikanët problemet e ndryshme në Shqipëri?

Kush e merr përsipër të thotë se çfarë favore ka Shqipëria po të futet në Europë. Shqipëria është në Europë, ndërsa Europa ka kohë që nuk është në Shqipëri, sepse ajo nuk mund të ketë kurajo të tillë dhe politikanët e saj nuk mund t'i shpjegojnë dot shqiptarëve pse duhet të futen në Europë. Politika shqiptare një herë e mirë duhet të shkëpusë marrdhëniet e
saj me diktatin që i bëjnë asaj "liderët" historikë. Pasojat që po vuajmë janë të rënda. Koha kërkon ndryshime, por edhe përmbysje.