Erdha tek ty me drite ne sy!

Shkruan : Laureta Mema

Ne avion asnjehere nuk kam fat. Ose do me qelloje ne mes, e shtypur si bizele nga dy kungulla apo kungullesha, ose do me duhet te skalis durimin tim me ndonje llafazan te kalibrit te larte, si ai fetari qe me mbushte mendjen se do te shkoja patjeter ne ferr po mos te kuptoja Biblen sic e kishte kuptuar ai, ose ndonje te ‘çuditshem/ çuditshme, si ajo floke-ondja qe lexonte dhe mbante tere kohes nje here gishtin ne hunde dhe njehere tjeter po te njetin gisht ne goje, ose…ose, s’po zgjatem me, i ka avioni te tilla surpriza. Rendesi ka, qe kete here mire me vajti dhe pse e çuditshmja asnjehere s’me ndahet, per fatin tim. Dhe ja qe thoni ju, shyqyr qe me qelloi nje muskuloz afer, se si do ta ngrija valixhen aq te rende, te mbushur me porosira nga miqte e mi shqiptare dhe qe ma kishin lene amanet t’i merrja me vete ne avion, se po te humbisnin, me pinte e zeza. Ja, per miqte, se per vete kisha vendosur te shkoja si trendafileshe me dy duar ne xhepa, jo per gje, por i kam shume inat valixhet. Se si me ngjallin nje ndjesi peshe, a thua se do i mbaj ne supe. Sokrati a dikush tjeter prej lashtesise (se akoma debatohet kush e ka thene) ia pati kthyer me te drejte mikut te tij kur po i digjej shtepia dhe ky ferkonte barkun: “Pse te shqetesohem? Omnia mea mecum porto” (qe une po e perkthej sipas kontekstit: gjithcka qe me duhet, eshte ne koken time). Po pra po, kaq shekuj me vone, me tere ate teknologji, dhe neve akoma na duhen valixhet, lere shtepia pastaj, bashke me ato te vetat perfshire dhe garazhet dhe me-the-te-thashe.

Muskulozi ishte nga Arabia Saudite dhe sapo u ula me beri te ditur qe ai e kishte cdo gje nen kontroll. Shkurt muhabetit, me tregoi gjithe historine e tij perfshire dhe opinionet e tij per qendrimin ne Amerike si kirurg/profesor. Ishte patriot dhe se luante pika, le te tundej dollari e te shkundej sa te donte, ai ne vendin e tij kish lindur dhe atje do te vdiste. E kishte martuar familja me kusheriren e pare, nuk duheshin, nuk kishin bere asnjehere seks, vetem nje femije kishte lindur ashtu si rastesisht, ishin ndare me dashamiresi se ajo ishte gjithmone e dashuruar me dike tjeter qe diten e pare te marteses, dhe… ishte ne kerkim te dashurise, dhe… sipas tij une isha femra me e bukur qe ai kishte pare ndonjehere: “Jo po seriozisht ta them kishte kohe qe s’kisha ndjere nje dritherim te tille ne te gjithe trupin.” Epo mire, s’po jua them te gjitha ato qe me broçkulliti, as kur me propozoi te shkoja ne Arabine Saudite, as kur, ‘seriozisht’ deklaroi teksa ndaheshim drejt portave qe te drejtonin drejt kontinenteve te ndryshme: “Une kurre s’do te harroj!”.

Sa lezet, po mendoja. Çfare shekulli po jetojme, pa e vene re hiç. I hypen avionit, me boten, per disa ore, ne ajer, ja fut muhabetit per shtate pale qejfe, shoqeruar me vere me te qara kalamajsh, me filma, me histori te rastit, sa qe s’ke pse lexon roman se ta thote personi ne krah romanin e jetes se tij, me banjo ne ajer, me dashuricka ne ajer, me shpresen se do te thuret edhe nje aventure e rastit, me realitetin njerezor ne ajer…, dhe njerezit, sapo zbresin ne aeroport, nuk e vene re aspak qe mberriten nga qielli ne toke. Ketij i them fat une. Sa qejf te jetosh ne kete shekull, ku egoja e njeriut, pavaresisht nga minimi i vazhdueshem i folese se saj, vazhdon e mbeshtetet fort ne nje shtylle, le te jete dhe ajer, qiell a dreq, s’ka shejtan qe te ja prish terezine. Ajo mbeshtetet fort dhe tjerr boshtin e saj te shumekuptimshem me lesh. Pse habiteni? Ashtu mu pasqyrua per nje moment egoja jone, nje shllunge e madhe leshi nga ku dalin lemsha, dhe pastaj hidhen e perdridhen, ngaterrohen e shkaterrohen, per tu bere prape lesh…

Ja dhe aeroporti ne Viene. Une drejtohem gjithmone menjehere te vendi ku presin shqiptaret se me duket sikur kam mberritur ne Shqiperi qe aty sapo shoh fytyra nga ‘ato tonat’. Me beri pershtypje sa te kostumosur ishin te gjithe. Xixa-xixa me bene syte per nja tre djem te rinj, ne kembe, qe hidhnin kunja, nga ato ‘te tonat’. Nejse, une isha e lodhur dhe po mendoja qe s’po ndjeja asnje lloj emocioni qe do takoja ata te mite nje here dhe do shihja Tiranen time, maloket e mi, bobo sa isha e lodhur! Jam bere njeri pa emocione, po i thoja vetes, asgje s’me ben pershtypje, çdo aeroport me duket tani si hyrje-dalje pa dere, perfshire dhe kete tonin! Duhet ta kete fajin nje çike aeroportet per kete pune… ec e merre vesh, miqte e mi… Ja mberrita ne aeroport, por sigurisht valixhet prape tregohen me te rendesishme. Duhet pritur sa te mberrijne ato. Anohem nga dritaret me shpresen se do t’i shoh syte e atyre qe me kerkojne. Dreq valixhesh, te miat gjithmone ne fund do te vijne! Ou kete here s’paskan ardhur akoma, qenkan ne Viene. Duhet mbushur dhe formulari. Po-po! Polici me pyet: “E kujt je ti moj?”. “Me falni!”. Ai perserit pyetjen me terezi e une i bindem… E perse jo! “Ou, ‘Mema’ , denbabaden Tironse. Po ku rri moj vajze?”. “Jo jam me origjine nga Kukesi…”

Kishte kohe qe s’kisha pare aq njerez, te gjithe se bashku, qe po me prisnin me mall, dhe qe me donin.Une akoma se ndjeja dashurine e tyre por e dija qe ishte aty, e mbinatyrshme; do ta shponte shpejt perkrenaren time te menefregise kurbet-are. Kur me zuri gjumi, nena (i them gjyshes) me rrinte te kembe e krevatit: “He te te shoh nena, fli ti, se ja ikin ditet shpejt dhe te harroj…” . “O nene, po une sa erdha…!” Eh, ndjej qe kapaket e syve shkeputen e shkeputen e shkeputen si levozhga lisi, si levozhga vezesh te marra nga era bashke me kapake librash e bashke me hapa turmash… ne sfond silueta e nenes qe me shef ne drite te syrit dhe une symbyllur ja ndjej fuqine e shikimit, duart e vyshkura te kembet… dhe marr fryme thelle me gjithe shpirt…

Kisha menduar para se te shkoja se problemi i vetem per ata shqiptare qe jetojne jashte dhe shkojne te kalojne ne Shqiperi sado pak pushime, eshte se nuk bejne asnje lloj plani pergaditor per veten e tyre. Plus, per shkak te mallit mbase, presin nje parajse atdhetare dhe ne fund zhgenjehen nga mungesa e nje te tille. Prandaj, une i kisha marre masat dhe programuar kohen qe do kaloja me te gjithe dhe punet qe do mbaroja se heren e meparshme, me ishte dukur sikur isha bere dhe une lemsh ne jeten e te tjereve dhe kisha humbur sensin e kohes perzier ne llafollogjite dhe dembelizmat e kota. Funksionoi!!!

Shoqeria ime kete here (shumica seksi ‘i forte’, kuptohet normalisht, femrat), s’ma kishte shume ngene, sepse kishin filluar ose pune ‘me rendesi’ ku nuk toleroheshin kafet e stergjata, ose bizneset e tyre. “Laura, po deshe te me takosh, hajde me mua ne nje projekt te Ministrise se Aresimit ne veri, dhe flasim rruges, perndryshe s’kam kohe, s’kam çfare te bej.” - me tha shoqja ime e ngushte. E une ate bera, shkova te gjej disa copeza te vetvetes aty ku ndaluan hapat a rrotat e makines… i gjeta, i mblodha e i mora me vete se s’kam si t’u shpetoj, me mire qe i gjeta se keshtu ajo origjina ime atje larg ne dhe te huaj vijezohet disi me qarte..

Pubet, ec te vdeksha. Moda mode, djemte djema, nga ai i sojit tone, bombat bomba, muzika muzike, popullorja popullore, orari orar, ahengu aheng, gjujtja gjujtje… Ah, lere lere, aq qejf behej sa s’di t’ua pershkruaj, tani kur e kujtoj, me behet trupi mornica mornica… Turruni sa me pare, se iu iku jeta kot neper bote, qejfi behej ne Shqiperi. E kush te mos me besoje, le te mos me besoje. More sikur qetesohet gjaku ne vendin e vet, sikur muzika tingellon me embel, e sikur malli toleron aq shume. Ata m’i rendisnin problement ne tavoline e une akoma qeshja, çdo fjale me dukej mjalte. “Laura moj, ç’te ka bere Amerika? Me serioze se s’ka hije! E kupton rendesine e problemit apo jo!”.

Te gjithe diskutonin me zjarr dhe kenaqesi per lajmin gati te shumepritur : “Pavaresine e Kosoves”. Lajmet e permendnin temen ftohte, por nga diplomacia e kishin, kuptohet. Prandaj nuk degjuat asgje dhe per mitingjet javore ku merrte pjese e gjithe Shqiperia ne mbeshtetje te çeshtjes sone kombetare, sic pati thene i madhi Noli. Hajde feste qe behej edhe Dajti shkundej bashke me ate damarin pak te djegur qe ma kishte theksuar mes vetullave, por mos tregoni se rame dakort ta mbajme te fshehur per hir te diplomacise. Mua sigurisht qe me behej zemra mal, se i kisha pare vete me keta dy sy ato ditet e zeza te luftes, ku nje popull u perzu me kalashe nga shtepiat e tyre, kur rruget ishin mbjellur me kufoma e gjymtyre, kur syte tregonin tmerrin e nje kafsherie cnjerezore, kur populli shqiptar po sakatosej per te saten here, ne emer te cfare? Te nje miti?

Ne televizor ziheshin deputetet. Po burra po ju them, tamam burra me te kenaqur syrin, si seks ‘i dobet’ qe quhen gabimisht, sepse me kishin nje ze te forte, ndonjehere çjerres, si ato te mackave naten kur duan te qiftëzohen e kercet grushti mbi qati; por prape ze triumfues, kembues, dritherues, grushtues, kar-rigues aq sa, une zaptohesha nga nje ndjenje fantastike krenarie per seksin ‘e dobet’ qe na perfaqeson si popull, qe shahet e perleshet ne parlament qe ne ta kuptojme mire se ata jane BURRA siç u ka hije, e shpalosin mire dijen, fuqine e autoritetin para ekraneve ku thahet peshtyma e lemshi ngelet grykave te etura per pak njerzillek, pak qytetari, pak dinjitet, pal llogjike, pak dashuri, pak hijeshi intelektuali, e pak komunikim me ata qe i kane zgjedhur, e me pak genjeshtra, e me pak gjeste te shperfytyruara fytyrash, e me pak sharje, e me pak premtime, e pak pune…e … e…. Ç’ti besh se sa doja te fluturoja dhunshem brenda botes se tyre per te kuptuar disi shkarjet psikologjike te politikes shqiptare, mbesa ja fuste nje ulerime urdheruese: “Nroje kanalin, bre! Muzike! T’ka lon menja fare!”.

Apo s’kishte televizioni kanale, tere diten, plot me te perdridhura dhe ‘te dua, s’te dua; ta jap s’ta jap; me le, te lashe, ma dhe, s’ta dhashe; zemra e nje vashe po pellcet, zemra e nje djali po buçet; s’kam ze po kam bel; s’kam talent po kam fustan bojakuq me tel…’.

Takova ish-profesoret e mi. Vetem ne Shqiperi arrin te takosh personalitete (ne fushen e artit po flas) pa veshtiresi, dhe te te ofrojne kohen e tyre me aq modesti. E pine kafen me nge a thua se e kane gjithe kohen aty mbi taboline e te pyesin e te pergjigjen duke te pare ne sy, pa shume fjale, se edhe heshtjet, edhe psheretimat, edhe te qeshurat kane kohen e tyre te arte.

Sa ndertime! Sa ndertime! Dhe blloku do spostohej, me thane. Ishte e modes te flitej se ku po e ndertonte sejcili ‘apartamentin e ri’. Shume te kushtueshme, por edhe parate per t’u prishur jane. Ndonese shpesh nuk ishte paramenduar ana estetika para pallateve te reja, shqiptaret do blejne se do blejne. Disa miq te huaj franceze te organizates ‘Mjeket e Botes’ e qe vijne cdo vit ne Tirane (pasi krijuan nje lidhje miqesie te vecante me qytetin e Elbasanit ku ata erdhen per here te pare gjate luftes se Kosoves) shprehen te mahnitur se ndonese duket nje çrregullim nga ana e jashtme ata nuk kishin pare kurre nje shtet te ndertohej aq shpejt, nje popull kaq punetor: “Mbase kur je ketu nuk viher re. Por ne qe vijme nje here ne vit shohim ndryshime te medha”.

U une se harrova restorantin ne Durres afer kasolles se vetmuar. Frynte era, ngrihej rera, deti kot tallej se aty do ishte dhe neser bashke me te dashuruarit, ashtu si dhe menuja qe une s’ju ndava dot.Kur u ktheva isha me fat, u nisa nga aeroporti i ri. Kishte lezet. Si dalje ndryshe mu duk, por prape pa dere shyqyr Zotit, freski e gjalle, me xhama akoma te lare, xixe, dhe me formuala miresjelljeje. Ne avion i solla serish ndermend te gjitha ato qe m’i dhuroi Shqiperia per ato dy jave e ne fund psheretiva:

Sa i rende eshte kurbeti…

Kur pas tij fshihet deti…